Haber: Sedat Tapan | Nhaber.nl
Den Haag – Hollanda’nın azınlık hükümeti, göreve başlamasının üzerinden yalnızca üç ay geçmesine rağmen önemli zorluklarla karşılaşmaktadır. D66, VVD ve CDA partilerinden oluşan bu koalisyon, 23 Şubat’ta yemin ederek göreve başlamış olup, Başkan Rob Jetten tarafından “işbirliği kabinesi” olarak tanımlanmıştır. Ancak, sığınmacı politikalarından bütçe konularına kadar çeşitli alanlarda iç anlaşmazlıklar yaşandığı gözlemlenmektedir.
Koalisyonun Kırılgan Yapısı
Hollanda tarihinde emsali bulunmayan bu azınlık hükümeti, parlamentodaki 150 sandalyenin yalnızca 66’sına sahiptir. Bu durum, her yasama sürecinde muhalefet partileriyle müzakereleri zorunlu kılmaktadır. D66 liderliğindeki bu koalisyon, siyasi istikrarsızlığın ardından dengeyi sağlama hedefi taşımaktadır. Ayrıca, iki yıl içinde art arda yaşanan hükümet krizleri (Schoof hükümeti 11 ay görevde kalmıştır) Hollanda’yı siyasi bir krizin eşiğine getirmesi sonrasında bu yapı oluşturulmuştur.
Sığınmacılık Politikasında Derin Anlaşmazlık
Koalisyon ortakları arasındaki temel anlaşmazlık konularından biri sığınmacılık politikası olarak öne çıkmaktadır. VVD lideri Dilan Yeşilgöz, özellikle göçmen kısıtlamaları hususunda katı bir tutum sergilemektedir. Buna karşılık, CDA’dan İçişleri Bakanı Bart van den Brink, Avrupa Birliği ve uluslararası hukuk normlarına uygun politikaların uygulanması gerektiğini savunmaktadır.
Son haftalarda senatoda sığınmacılık yasaları etrafında yaşanan tartışmalar, koalisyon ortaklarının yaklaşımlarındaki derin farklılıkları gözler önüne sermiştir. Van den Brink’in cezai hükümleri sınırlayıcı yöndeki açıklamaları, VVD kanadında önemli bir tepkiyle karşılanmıştır.
VVD ve D66 Arasında Stratejik Farklılıklar
Savunma Bakanı Dilan Yeşilgöz liderliğindeki VVD, NATO’ya olan bağlılığı ve savunma harcamalarının artırılmasını güçlü bir şekilde desteklemektedir. Buna karşılık, D66 ise iklim politikaları, sosyal yardımlar ve eğitim alanlarında daha ilerici adımlar atılmasını talep etmektedir.
Yeşilgöz, “Özgürlük Katkısı” olarak adlandırılan yeni vergi mekanizmasının Hollanda’nın güvenliğini sağlayacağını belirtmektedir. Ancak bu hususta D66 ve CDA, finansal çerçevenin uygulanabilirliği konusunda endişelerini dile getirmektedirler.
Emeklilik Reformunda Gerilim
GroenLinks-PvdA lideri Jesse Klaver’in parlamentodaki güçlü eleştirileri, koalisyonun emeklilik yaşını yükseltme planlarına yönelik tepkileri artırmıştır. Bu durum, koalisyon içerisinde de önemli tartışmalara neden olmuştur.
CDA lideri Henri Bontenbal, emeklilik yaş artışını “yapılması zor bir karar” olarak nitelendirirken, bunu “sorumlu bir yaklaşım” olarak değerlendirmiştir. Buna karşılık, muhalefet partileri bu durumu olumsuz bir başlangıç olarak yorumlamıştır.
Sağlık Harcamalarında Kemer Sıkma Politikası
Koalisyon anlaşması, sağlık sigortası kapsamında ihtiyaç sahiplerine yönelik katkı payının (ödenek) artırılmasını öngörmektedir. Bu miktar 460 Euro seviyesine yükseltilmesi hedeflenirken, işsizlik yardımlarının süresi iki yıldan bir yıla düşürülmektedir.
D66 bu tedbirleri sosyal açıdan endişe verici bulurken, VVD ve CDA bu uygulamaları mali sorumluluk açısından elzem olarak değerlendirmektedir.
Azınlık Hükümeti Denklemi
Hollanda’daki bu azınlık hükümeti modeli, alışılmadık bir yapı arz etmekle birlikte, özellikle parlamentodan destek almak zorunda olan kabinenin her adımını zorlaştırmaktadır. Jetten, bu durumu “açık siyasi kültür” olarak nitelendirse de, pratikte bu “açıklık” sıklıkla çatışmalara yol açabilmektedir.
Geriye kalan muhalefet partileri olan GroenLinks-PvdA (20 sandalye), PVV (26 sandalye), JA21 ve diğer küçük partiler, koalisyonun yasama girişimlerine karşı kolaylıkla ittifak oluşturabilmektedir.
Gelecek Endişeleri
Politik analistler, mevcut koalisyonun ilk çatlaklarının şimdiden belirginleşmesi nedeniyle, dört yıllık bir süre boyunca sürdürülebilirliğinin düşük bir ihtimal olduğunu belirtmektedirler. Jetten hükümeti, muhalefet partileriyle her yasa tasarısı üzerinde müzakerelerin uzun ve yıpratıcı olabileceğini öngörmektedir.
Hollanda’yı istikrara kavuşturması beklenen bu hükümet, şu anda kendi içinde bir siyasi kriz yönetimi denklemiyle karşı karşıyadır. Sığınmacılık politikasındaki derin anlaşmazlıklar, emeklilik reformu tartışmaları ve sosyal harcama kesintileri, koalisyonu oldukça erken bir aşamada tehdit etmektedir.
Rob Jetten’in “işbirliği” vizyonu, teorik olarak cazip görünse de, pratikteki parti çıkarları ve ideolojik farklılıklar her geçen gün daha belirgin hale gelmektedir.
Analiz:
Bu koalisyonun kuruluş aşamasında, üç partinin önemli ölçüde farklı hedeflere sahip olduğu gerçeği göz ardı edilebilmişti. Ancak, hükümetin ilk ayları dahi tamamlanmadan, VVD’nin merkez-sağ politikaları, CDA’nın sosyal ve demokratik hassasiyetleri ile D66’nın ilerici yaklaşımları arasındaki çatışmalar belirginleşmektedir.
Özellikle sığınmacılık konusu, sadece teknik bir mesele olmanın ötesinde, Hollanda siyasetinin en temel ideolojik ayrılıklarını yansıtmaktadır. Bir tarafta VVD, Geert Wilders’ın PVV’sinin (ve başarısız Schoof hükümeti deneyiminin) etkisiyle sertleşen göçmen politikası taleplerini sürdürmektedir. Diğer tarafta ise CDA ve D66, hukuk devleti ilkeleriyle de çelişen bu taleplerle nasıl bir denge kurulabileceği arayışındadır.
Eğer bu ilk çatlaklar ilk üç ayda bu denli belirginleşmişse, önümüzdeki aylarda koalisyon dinamiği ya daha sağlam bir yapıya kavuşacak (ortakların müzakere yeteneklerini geliştirmesiyle) ya da çok daha hızlı bir şekilde dağılma riskiyle karşı karşıya kalacaktır.
Nhaber.nl
