Başbakan Bart De Wever liderliğindeki federal hükümet, 2029’a kadar yaklaşık 10 milyar euroluk ek bütçe tasarrufu sağlamaya hazırlanıyor. Vergiler, sağlık harcamaları, kamu giderleri ve sosyal politikalar üzerindeki tartışmalar yeniden alevlenirken, hükümet koalisyonunda hangi kesimlerin daha fazla yük üstleneceği konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor.
Belçika’da federal hükümet yeni ve zorlu bir bütçe pazarlığına hazırlanıyor. Başbakan Bart De Wever liderliğindeki hükümet, 2029 yılına kadar kamu maliyesini düzeltmek amacıyla yaklaşık 10 milyar euro daha bulmak zorunda.
Bu rakam, daha önce açıklanan bütçe tedbirlerine ek olarak gündeme geliyor. Hükümetin şimdiye kadar aldığı önceki bütçe kararları yaklaşık 32 milyar euroluk bir mali düzenleme paketine ulaşmış durumda. Buna rağmen kamu maliyesindeki sorunların tamamen çözülmesi beklenmiyor.
Neden 10 milyar euro gerekiyor?
Belçika’nın bütçe açığı ve kamu borcu Avrupa Birliği’nin mali kuralları açısından ciddi baskı oluşturuyor.
Hükümetin elindeki son hesaplamalara göre, Avrupa’nın belirlediği harcama kriterlerine uyabilmek için mevcut durumda en az 7,7 milyar euroluk ek çaba gerekiyor. Ancak Uluslararası Para Fonu’nun projeksiyonları ve artan faiz maliyetleri dikkate alındığında hükümet hedefi yaklaşık 10 milyar euroya çıkarıyor.
De Wever hükümeti, daha erken ve daha büyük bir tasarruf yapılması halinde ilerleyen yıllarda çok daha ağır tedbirlerin önüne geçilebileceğini savunuyor.
Vergiler artırılacak mı?
Bütçe görüşmelerinin en tartışmalı başlıklarından biri vergiler.
Başbakan De Wever, bütçe açığının yalnızca yeni vergilerle kapatılacağı iddialarını reddediyor. Ona göre farklı gelir ve tasarruf tedbirlerinin birlikte kullanılması gerekiyor.
Ancak KDV artışı yeniden masaya gelmiş durumda.
Koalisyonun liberal kanadı MR, KDV artışına kesinlikle karşı olduğunu açıklarken, Les Engagés daha fazla vergi geliri sağlanması ihtimaline tamamen kapıyı kapatmıyor. Bu durum, beş partili koalisyonda bütçe görüşmelerinin oldukça zor geçeceğine işaret ediyor.
Sağlık harcamaları da tartışmanın merkezinde
Belçika’da tasarruf arayışının önemli bir bölümü sağlık sistemine de uzanıyor.
Daha önce yapılan tartışmalarda sağlık harcamalarında milyarlarca euroluk tasarruf sağlayabilecek çeşitli modeller gündeme geldi. Bunlardan biri, hastaların sağlık giderlerinin belirli bir eşikten sonra geri ödenmesini öngören bir “franchise” modeli oldu.
Ancak Sosyal İşler ve Sağlık Bakanı Frank Vandenbroucke, özellikle hastaların daha fazla ödeme yapmak zorunda kalacağı bir sistemin kabul edilemez olduğunu savundu.
Dolayısıyla sağlık alanında yapılacak tasarrufların boyutu, koalisyonun sol ve sağ kanatları arasındaki en önemli anlaşmazlıklardan biri olmaya devam ediyor.
Savunma harcamalarında kesinti zor
Hükümetin tasarruf yapabileceği alanlardan biri olarak savunma bütçesi de teorik olarak gündeme gelebilir. Ancak mevcut siyasi koşullarda bunun gerçekleşmesi oldukça zor görünüyor.
Belçika, NATO kapsamında savunma harcamalarını artırma taahhüdünde bulunduğu için hükümetin savunmaya ayrılan ek kaynaklardan önemli ölçüde geri adım atması beklenmiyor.
Bu durum, 10 milyar euroluk tasarruf hedefinin başka alanlara daha fazla yük bindirebileceği anlamına geliyor. Hükümet kaynakları, savunma için öngörülen yaklaşık 5 milyar euroluk yıllık ek harcamanın ciddi biçimde azaltılmasının mümkün olmadığını belirtiyor.
Vatandaşın cebini neler etkileyebilir?
Henüz nihai paket açıklanmış değil. Bu nedenle “şu vergi kesin artacak” veya “şu yardım kesin kesilecek” demek için erken.
Ancak masadaki seçenekler arasında:
* Vergi düzenlemeleri,
* KDV sistemi,
* Kamu harcamalarının azaltılması,
* Sosyal güvenlik giderleri,
* Sağlık harcamalarında tasarruf,
* Bazı vergi avantajlarının yeniden değerlendirilmesi gibi başlıklar bulunuyor.
Başbakan De Wever ise hükümetin sonunda vergilerin başlangıçtakinden daha düşük olacağı yönündeki hedefini koruyor.
Hükümet içinde görüş ayrılığı büyüyor
10 milyar euroluk tasarrufun nasıl sağlanacağı konusunda hükümet ortakları arasında şimdiden belirgin görüş ayrılıkları var.Sağ eğilimli partiler kamu harcamalarının ve sosyal güvenlik giderlerinin kontrol altında tutulmasını isterken, hükümetin daha sosyal politikaları savunan kanadı sağlık ve çalışanlar üzerindeki yükün artırılmasına karşı çıkıyor.
Muhalefetteki Sosyalist Parti PS lideri Paul Magnette ise hükümetin farklı bir yol izleyebileceğini savunuyor. Magnette, zenginlere yönelik vergiler ve yüksek kârlı sektörlere daha fazla katkı gibi yöntemlerle 20 milyar euroya kadar kaynak bulunabileceğini ileri sürdü. Bu öneriler hükümet politikası değil, muhalefetin alternatif bütçe yaklaşımı olarak değerlendiriliyor.
Kritik tarih: 13 Ekim
Belçika hükümetinin önünde önemli bir takvim bulunuyor.
Hükümetin yeni bütçe çalışmalarına gelecek hafta başlaması bekleniyor. Amaç, 2029’a kadar yaklaşık 10 milyar euroluk ek mali çabayı somut tedbirlere dönüştürmek.
Avrupa Komisyonu ise Belçika’nın bütçe planını 13 Ekim tarihine kadar sunmasını bekliyor. Başbakan De Wever’in aynı dönemde parlamentoda hükümetin genel politika çizgisini açıklaması planlanıyor.
Belçika’da yeni bir kemer sıkma dönemi mi başlıyor?
Belçika hükümeti, ülkenin kamu maliyesini düzeltmek için yeni ve daha kapsamlı bir tasarruf turunun eşiğinde.
Ancak 10 milyar euroluk hedef henüz vatandaşın cebinden çıkacak kesin bir miktar anlamına gelmiyor. Hangi vergilerin değişeceği, hangi kamu harcamalarının azaltılacağı ve sosyal güvenlik ile sağlık alanında ne gibi tedbirler alınacağı önümüzdeki haftalarda yapılacak siyasi pazarlıklarla belirlenecek.
Başbakan De Wever için mesele yalnızca bir bütçe açığını kapatmak değil. Hükümet, borç ve faiz yükünün ilerleyen yıllarda kontrolden çıkmasını engellemek istiyor.
Önümüzdeki haftalarda yapılacak pazarlıkların sonucunda ise Belçika’da çalışanların, emeklilerin, ailelerin ve işletmelerin 2027 ve sonrasında karşılaşacağı mali yük daha net ortaya çıkacak.
Nhaber.nl
