Kral, Lahey’deki Kraliyet Tiyatrosu’nda okuduğu konuşmada demokrasinin korunması gerektiğini vurgularken, hükümetin azot krizi, konut sıkıntısı, asilluk politikası ve savunma harcamalarındaki planlarını açıkladı
LAHEY — Kral Willem-Alexander, Salı günü Lahey’deki Koninklijke Schouwburg’da 2026 Troonrede’sini (Kraliyet Konuşması) okudu. Konuşma, Hollanda’nın 2027 yılı bütçesinin ana hatlarını çizerken, ülkenin karşı karşıya olduğu başlıca sorunlara da değindi.
Demokrasi vurgusu ön planda
Kral, konuşmasına Birleşmiş Milletler’in 15 Eylül’ü Uluslararası Demokrasi Günü ilan ettiğini hatırlatarak başladı. Demokrasinin sadece bir “yarı artı bir” hesabı olmadığını, toplumda yaşaması gereken bir zihniyet olduğunu belirten Kral, kutuplaşmaya karşı Hollanda’nın toplumsal dayanışma geleneğinin hâlâ ayakta olduğunu söyledi. Hükümetin 2027 bütçesiyle geniş tabanlı bir iş birliği zemini oluşturmayı hedeflediğini, koalisyon dışındaki partilerin de bütçede kendi önceliklerini bulabileceğini ifade etti.
Azot krizinde çözüm çağrısı
Yıllardır Hollanda’yı meşgul eden azot (stikstof) sorununda tıkanıklığın kırılması gerektiği vurgulandı. Haziran ayında sunulan geniş çaplı azot paketinin önerilerinin bu sonbahardan itibaren Meclis’e sunulacağı belirtilirken, sanayi, ulaşım ve hayvancılık sektörlerinin her birinin üzerine düşeni yapması gerektiği ifade edildi. Kırılgan doğa alanları çevresindeki çiftçi ailelerinin en çok zorlanan kesim olduğu kabul edilerek, hükümetin bu ailelere destek için önemli miktarda kaynak ayıracağı açıklandı.
Konut krizi: “Mümkün olduğunca hızlı, mümkün olduğunca çok inşa”
Konut sıkıntısının acil bir sorun haline geldiği belirtilen konuşmada, hükümetin yakın zamanda beş yeni büyük ölçekli konut inşaat alanı belirlediği açıklandı. Bu sonbahar Meclis’e sunulacak “Konut İnşaatını Hızlandırma Eylem Planı” ile elliye yakın somut adımın hayata geçirileceği kaydedildi.
Asilluk politikasında sıkı çizgi, gerilim uyarısı
Göç politikasında hedeflerin düşük başvuru sayısı, düzenli barınma kapasitesi ve başarısız/uygunsuz davranışlı sığınmacılar için sıkı sınır dışı politikası olduğu vurgulandı. Savaş, şiddet ve baskıdan kaçanlara Hollanda’da her zaman yer olması gerektiği belirtildi. Ancak Kral, Loosdrecht ve Engelen’de yaşananlara atıfla, sığınmacı barınma merkezleri etrafındaki kutuplaşmanın giderek aşırılaştığına dikkat çekerek tehdit ve şiddetin kabul edilemez olduğunu söyledi. Ter Apel gibi uzun süredir aşırı yüklenen belediyelere dayanışma çağrısı yapıldı.
Sağlık, sosyal güvenlik ve iş piyasasında reform sinyali
Sağlık sisteminde önlemenin daha büyük öncelik kazanması gerektiği, gençlik bakımının (jeugdzorg) sürdürülebilir kılınması için belediyelerle iş birliğinin şart olduğu belirtildi. İşsizlik ve hastalık yardımlarında insanların sisteme “hapsolmaması” gerektiği vurgulanırken, sendikalar ve işverenlerle geniş tabanlı bir sosyal anlaşmaya varılması hedefleniyor. Serbest çalışanlar (zzp’ers) için yeni bir yasa hazırlığında olduğu, sahte bağımsız çalıştırmanın (schijnzelfstandigheid) önleneceği açıklandı.
Güvenlik ve savunmada büyük yatırım
Rusya’nın Avrupa’nın doğu sınırındaki saldırgan tutumuna değinilerek, Hollanda ve Avrupa’nın uzun süre ordularını ihmal ettiği, ancak bu eğilimin tersine döndüğü belirtildi. 2027 bütçesinde savunmaya önemli ölçüde ek kaynak ayrılacağı, Ukrayna’ya desteğin sürdürüleceği vurgulandı. Siber tehditler ve dezenformasyona karşı istihbarat servislerinin güçlendirilmesi için yeni öneriler geleceği, organize suçla mücadelenin en yüksek öncelik olmaya devam edeceği kaydedildi.
Ekonomi, enerji ve teknoloji
Hollanda ekonomisinin komşu ülkelere kıyasla daha dirençli kaldığı belirtilirken, gelecek yıl için ölçülü olumlu beklentiler paylaşıldı. Enerji Acil Durum Fonu ve çocuk düzenlemeleri aracılığıyla hane halklarının satın alma gücünün destekleneceği ifade edildi. Teknoloji alanında geride kalmamak için ulusal bir yatırım kurumu ve çığır açan teknolojik atılımlara odaklanan özel bir organizasyon kurulacağı duyuruldu. Nükleer enerji, deniz üstü rüzgâr, hidrojen ve CO2 depolama alanlarında çalışmaların hızlandırılacağı belirtildi.
Devlet reformu ve Krallık iş birliği
Hükümetin daha az bürokrasi ve daha fazla dijital hizmet sunmayı hedeflediği, her yıl en az 500 gereksiz kuralın kaldırılmasını öngören bir “Sadeleştirme Yasası” sunulacağı açıklandı. Konuşmanın sonunda Curaçao, Sint Maarten, Aruba ve Karayip Hollandası ile iş birliğine değinilerek, bu sonbahar Krallık’ın dört ülkesi arasında yıllık hale getirilecek bir zirvenin düzenleneceği belirtildi.
Nhaber.nl
