Hollanda’da yeni kabinenin AOW (devlet emeklilik maaşı) yaşını daha hızlı artırma planı siyasetin ve sosyal tarafların gündemine oturdu. Sendikalar, düzenlemenin geri çekilmemesi halinde eylem kararı alacaklarını açıkladı. Muhalefet partileri de plana karşı çıkarken, Başbakan Rob Jetten’i çarşamba günü Temsilciler Meclisi’nde zorlu bir ilk tartışma bekliyor.
Yeni koalisyonu kuran D66, VVD ve CDA, koalisyon anlaşmasında 2033’ten sonra AOW yaşının mevcut sisteme göre daha hızlı artırılmasına karar verdi. CPB’nin hesaplamalarına göre bu değişiklik olursa, 2060’ta biri ancak 70 yaş 6 aylıkken emekli olabilecek. Bu da şimdiki düzenlemeye göre 15 ay daha geç emeklilik demek.
Sendikalardan sert çıkış
Hollanda’nın önde gelen işçi konfederasyonu FNV, söz konusu planın tamamen iptal edilmesini talep etmektedir. FNV Başkanı Dick Koerselman, parlamento nezdinde yaptığı açıklamada, hükümetin 2019 yılında akdedilen emeklilik anlaşmasını tek taraflı olarak ihlal ettiğini ifade etmiştir.
''Koerselman, yüksek eğitimlilerin ortalama sekiz yıl daha uzun yaşadığını ve 21 yıl daha uzun süre sağlıklı kaldığını söyleyerek, “Daha düşük eğitimli ve genellikle daha ağır işlerde çalışan kesimler için bu durum zaten adaletsiz. Şimdi emeklilik yaşının daha da yukarı çekilmesi bu eşitsizliği artırıyor” dedi.
Sendikalara göre yaşlı çalışanların iş göremez hale gelme riski daha yüksek. Ayrıca 60 yaş üstü işsizlerin sadece beşte biri yeniden iş bulabiliyor. Bu yüzden AOW yaşının hızla artırılması, özellikle ağır işlerde çalışanlar için ciddi sosyal sorunlar yaratabilir.
İşverenler daha ılımlı
İşveren örgütleri plana daha temkinli yaklaşıyor. MKB-Nederland Başkanı Jacco Vonhof, yaşlanan nüfus nedeniyle 2050’de her bir emekliye karşılık sadece iki çalışanın kalacağını hatırlatarak sosyal güvenlik sisteminin finansmanının zorlaşacağını söyledi. Vonhof, “Üstelik bu iki çalışandan biri de kamu kaynaklarıyla finanse ediliyor” diyerek mali baskıya dikkat çekti.
Bununla birlikte işveren temsilcileri, istihdamı artırmak için alternatif yolların da tartışılabileceğini vurguluyor. VNO-NCW adına konuşan Focco Vijselaar, ağır iş yapan çalışanların zamanında başka alanlara yönlendirilmesi gerektiğini belirterek, “Profesyonel futbolcuların da kariyerlerinin sonunda başka bir işe hazırlanmaları gerektiğini herkes kabul ediyor” ifadesini kullandı.
“Anlaşma anlaşmadır”
Sociaal-Economische Raad (SER) Başkanı Kim Putters ise hükümetin planı gündeme getirme şeklini eleştirdi. Putters, emeklilik anlaşmasının yıllarca süren müzakereler sonucunda ortaya çıktığını hatırlatarak, “Anlaşma anlaşmadır” dedi. Putters’a göre AOW’nin uzun vadede sürdürülebilirliği konusunda gerekli hesaplamalar zaten yapılmıştı ve o günden bu yana temel parametrelerde kayda değer bir değişiklik yaşanmadı.
Mecliste kritik oylama
Başbakan Jetten, çarşamba ve perşembe günü Temsilciler Meclisi’nde koalisyon anlaşmasını savunacak. Muhalefet partilerinin çoğu AOW planına destek vermeyeceklerini şimdiden açıkladılar. Bu yüzden düzenlemenin hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da çoğunluk bulup bulamayacağı hala belirsiz.
FNV Başkanı Koerselman ise hükümeti, AOW planını “pazarlık unsuru” olarak kullanmaması konusunda uyardı. Kabinenin ayrıca işsizlik ve iş göremezlik ödeneklerinde kesintiye gitmeyi planladığını hatırlatan Koerselman, “AOW planı geri çekilse bile sosyal güvenlikte yapılacak kesintilere onay vermeyeceğiz” diyerek sendikaların mücadele kararlılığını yineledi.
Nhaber.nl
