Belçika, 2027 yılından itibaren yabancı plakalı araçlardan yıllık 100-125 euro arasında bir ücret talep etmeyi planlıyor. Flandra ve Valonya bölgeleri arasında uzlaşmaya varılan bu karar, komşu ülke Hollanda’da büyük tepkilere yol açtı.
Planın Detayları
Belçika yetkilileri, dijital viñyet sistemini 1 Ocak 2027’de uygulamaya koymayı hedefliyor. Yıllık ücretin 100-125 euro arasında olması bekleniyor ve Flandra bütçesinde 2027 yılı için bu sistemden 180 milyon euro gelir öngörülüyor.
Flandra Ulaştırma Bakanı Annick De Ridder, viñyet sisteminin yabancı sürücülerin Flandra yollarının bakımına katkıda bulunmasını sağlamak için dijital bir çözüm olacağını açıkladı. Bakan, Flandra vatandaşları için ücretlerin artmayacağına söz verdi.
''Planın kapsamına göre:
Yıllık viñyet yanında 1 günlük ve 10 günlük daha ucuz seçenekler de sunulacak
Sistem dijital olacak, fiziksel etiket gerekmeyecek
Sadece yabancı plakalı araçlar ücrete tabi olacak
Belçika plakalı araçlar için bir kompanzasyon sistemi düşünülüyor
Hollanda’dan Sert Tepki
Hollanda Altyapı Bakanı Robert Tieman, yıllık 100 euro ücretin “oldukça yüksek” olduğunu ifade etti. Bakan, Belçika’nın altyapı iyileştirmelerini finanse etmek istemesine ilkesel olarak karşı olmadıklarını, ancak ücretlerin gerçek yol kullanımını yansıtması gerektiğini vurguladı.
2024 yılında Belçika’ya gelen yabancı ziyaretçilerin yüzde 25’inin Hollanda’dan geldiği belirtiliyor. Bu durum, Hollandalı sürücülerin ücret sisteminden en çok etkilenecek grup olacağı anlamına geliyor.
Hollanda sınır bölgelerinden de tepkiler geldi. Zeeland eyaleti hareketlilik komiseri Harry van der Maas, özellikle sınır bölgelerindeki işletmeler için önemli olan kişi ve mal hareketliliğini desteklediğini belirterek, Zeeland’ın bu planı engellemek için ne yapabileceğini araştıracağını söyledi.
Hollanda’nın Denk partisi, Belçika planı gerçekleşirse karşı önlem olarak Belçikalı sürücülerden Hollanda’ya giriş ücreti talep edilmesini önerdi.
AB Hukuku ile Çatışma Riski
Belçika’nın viñyet planının önündeki en büyük engellerden biri, Avrupa Birliği hukukuna uygunluğu konusundaki şüpheler.
2017 yılında Almanya’nın benzer bir viñyet sistemi kurma girişimi, Avusturya ve Hollanda’nın itirazları üzerine Avrupa Adalet Divanı tarafından durdurulmuştu. Mahkeme, yabancı sürücülerin ücret öderken yerli vatandaşların tazmin edildiği sistemlerin ayrımcı olduğuna hükmetti.
Avrupa Adalet Divanı, Almanya davasında yol geçiş ücretinin motor araç vergisinden yapılan indirimle birlikte, dolaylı olarak milliyete dayalı ayrımcılık oluşturduğuna karar verdi. Mahkeme ayrıca, üye devletlerin yol geçiş ücretlerini yabancı taşıyıcılar aleyhine değiştiremeyeceğini de teyit etti.
Belçikalı politikacılar, Flandra ve Valonya sakinlerinin otoyollar için daha fazla ödememesini istediklerini, bunun bir tür kompanzasyon gerektireceğini belirtti. Ancak böyle bir sistemin yasal olarak kurulması oldukça karmaşık olacak.
Belçika’nın Gerekçeleri
Flandra Maliye Bakanı Ben Weyts, “Yollarımızı yoğun bir şekilde kullanan 6,5 milyon yabancı hiçbir katkıda bulunmuyor” açıklamasını yaptı. Bakan, viñyetin Belçika’nın yol altyapısına önemli ölçüde daha fazla yatırım yapmasına olanak sağlayacağını söyledi.
Flandra’da planın siyasi desteği geniş, soldan sağa uzanan partileri kapsıyor. Muhalefet partisi Anders’ten milletvekili Jasper Pillen, Hollanda’daki tepkiyi anladığını ancak teklifi desteklediğini söyledi.
Tarihi Arka Plan
Bu Belçika’nın viñyet konusundaki ilk girişimi değil. 2007 yılında Belçika daha önce de viñyet getirmeyi araştırmış, bu durum Hollanda ile sürtüşmelere yol açmıştı. O dönemde Hollanda Başbakanı Jan Peter Balkenende, Catshuis’teki görüşmelerde Belçika Başbakanı Yves Leterme’yi planı terk etmeye ikna etmişti.
Mevcut Durum
Şu anda Belçika’da:
3,5 ton altındaki binek araçlar için yollarda herhangi bir ücret bulunmuyor
3,5 tonun üzerindeki ağır ticari araçlar Viapass sistemi ile kilometre bazlı ücret ödüyor
Anvers yakınlarındaki Liefkenshoek tüneli için ayrı bir geçiş ücreti var (binek araçlar için 7 euro)
Belçika, 2016 yılında ağır araçlar için viñyet sistemini kaldırarak elektronik ücretlendirmeye geçmişti.
Bölgesel Koordinasyon Sorunları
Belçika’nın federal yapısı, planın uygulanmasını karmaşık hale getiriyor. Flandra ve Valonya hükümetleri farklı yaklaşımlara sahip ve Brüksel’in tam bir hükümeti olmadığı için durum belirsiz.
Valonya’nın Les Engagés partisi lideri Maxime Prévot, “Ülkenin güneyi her zaman kuzeyin melodisine göre dans etmek zorunda değil” dedi ve gerekirse Valonya’nın kendi başına viñyet uygulayacağını belirtti.
Gelecek Adımlar
Belçikalı yetkililer, nihai planın bu bahar tamamlanması gerektiğini söylüyor. Ancak birçok gözlemci, 2027’nin “politik olarak yarın” olduğunu ve bakanın tamamen sağlam bir plan üretmeyi gerçekten başarıp başaramayacağını sorguluyor.
Hollanda ile görüşmeler devam ediyor. Hollanda yetkilileri, kısa süreli viñyetler, ara sıra kullanıcılar için düşük ücretler veya tüm sürücülere eşit uygulanan bir ücret gibi sistemi daha adil hale getirecek değişiklikler arıyor.
Plan gerçekleşirse, sadece Hollandalı sürücüler için değil, tüm Kuzey-Batı Avrupa’daki sınır ötesi seyahat için etkileri olacak.
Nhaber.nl
