LAHEY – Lahey Belediye Binası’nda 14 Şubat 2026 tarihinde düzenlenen Çin Yeni Yılı etkinliği sırasında Uygur aktivist Abdurehim Gheni Uyghur, uğradığını belirttiği fiziksel saldırı ve ölüm tehdidiyle ilgili suç duyurusunda bulundu. Olay, Avrupa’da “sınır ötesi baskı” (transnational repression) tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
“Boğazımı sıktılar, yere yatırdılar”
Gheni’nin beyanına göre olay, protesto dövizini tuttuğu sırada başladı. Aktivist, birkaç Çinli güvenlik görevlisinin etrafını sardığını, yere yatırıldığını ve boğazının sıkıldığını iddia etti.
''Gheni, kendisini etkisiz hale getiren görevlilerden birinin yüzünü yüzüne yaklaştırarak Çince şu sözleri fısıldadığını öne sürdü:
“Toplama kamplarına gitmelisin. Ölmeyi hak ediyorsun. Seni öldüreceğim.”
Aktivist, söz konusu ifadelerin özellikle Çince kullanıldığını, bunun da çevrede bulunan Hollandalı güvenlik görevlileri ve siviller tarafından tehdidin içeriğinin anlaşılmaması için bilinçli bir tercih olduğunu savundu.
Fiziksel yaralanma ve travma iddiası
Gheni, müdahale sırasında sağ bacağının aşırı güç kullanılarak büküldüğünü ve halen yürümekte zorlandığını belirtti. Boyun ve göğüs bölgesinde de ağrılar yaşadığını ifade eden aktivist, yaralanmaların aile hekimi tarafından kayıt altına alındığını söyledi.
Olayın yalnızca fiziksel değil, psikolojik etkilerinin de ağır olduğunu dile getiren Gheni, yaşananların Uygur toplumu üzerinde yıllardır süren baskı ve travmaları tetiklediğini ifade etti. Babasının Çin’de bir kampta hayatını kaybettiğini belirten aktivist, saldırganların kendisine “sen de oraya aitsin” dediğini öne sürdü.
Polis soruşturma başlattı
Gheni, olayın hemen ardından Hollanda Ulusal Polisi ile temasa geçtiğini ve resmi şikâyette bulunduğunu açıkladı. Polis tarafından mağdur hakları konusunda bilgilendirildiğini belirten aktivist, takip görüşmesinin planlandığını söyledi.
Olayla ilgili soruşturma süreci devam ederken, belediye binasındaki dahili güvenlik kamerası kayıtlarının incelenmesi talep edildi. Gheni ve avukatı, söz konusu görüntülerin delil niteliği taşıdığını savunarak kayıtların resmi dosyaya eklenmesini istedi.
Yetkililerden olayın ayrıntılarına ilişkin henüz kapsamlı bir açıklama yapılmadı.
“Barış ve Adalet Şehri’nde güvenlik” tartışması
Uluslararası hukuk kurumlarına ev sahipliği yapan ve sıklıkla “Barış ve Adalet Şehri” olarak anılan Lahey’de yaşandığı iddia edilen olay, diplomatik ve hukuki boyutlarıyla dikkat çekiyor. İnsan hakları örgütleri, Avrupa’da yaşayan muhalif Çinli ve Uygur aktivistlere yönelik baskı iddialarının son yıllarda arttığına işaret ediyor.
Uzmanlar, “sınır ötesi baskı” kavramının; otoriter devletlerin yurtdışındaki muhalifleri izleme, tehdit etme veya susturma girişimlerini tanımlamak için kullanıldığını belirtiyor.
Sosyal medyada paylaşıldı
Gheni, olayla ilgili canlı video ve fotoğrafları sosyal medya hesabı üzerinden kamuoyuyla paylaştı. Görüntülerde belediye binası içinde yaşanan arbede ve güvenlik müdahalesi yer alıyor.
Olayın diplomatik bir krize dönüşüp dönüşmeyeceği, soruşturmanın sonucuna bağlı olacak. Belediye ve organizasyon yetkililerinin önümüzdeki günlerde açıklama yapması bekleniyor.
Nhaber.nl
