Hollanda Danıştayı: “Ezan yasağı din özgürlüğünü ihlal eder, ayrımcılığa yol açar”
Hollanda Danıştayı (Raad van State), hoparlörle yapılan ezan çağrılarını yasaklamayı öngören yasa tasarısının “din özgürlüğüne orantısız biçimde müdahale ettiğini ve ayrımcı sonuçlar doğurduğunu” açıkladı.
JA21 ve SGP partileri tarafından hazırlanan tasarı, ibadethanelerden yapılan ses yükseltici (hoparlörlü) çağrıların yasaklanmasını öngörüyor. Tasarı sahipleri, bu çağrıların bazı mahalle sakinlerinde “rahatsızlık, yabancılaşma veya güvensizlik hissi” yaratabileceğini savunuyor.
Ancak Danıştay, yasa teklifinin anayasayla güvence altına alınan din özgürlüğünü aşırı şekilde kısıtladığını belirtti. Kurumun değerlendirmesine göre, yerel yönetimler hâlihazırda camiler ve dini kurumlarla istişare içinde ezanların süresi, sesi veya sıklığı konusunda kısıtlamalar getirme yetkisine sahip. Bu nedenle ülke genelinde bir yasak “gereksiz ve orantısız” olarak değerlendirildi.
Danıştay ayrıca yasağın özellikle Müslüman toplumu hedef aldığına dikkat çekti. Bu durumun ayrımcı bir sonuç doğurduğunu vurgulayan kurum, SGP ve JA21’e teklifi Meclis’e sunmamaları yönünde tavsiyede bulundu. Danıştay’ın görüşleri bağlayıcı olmasa da, hükümet ve parlamento için büyük önem taşıyor.
Sağ partiler destek veriyor
SGP ve JA21’in yasa teklifine aşırı sağcı PVV ve BBB partileri de destek veriyor. Bu partiler, Danıştay’ı daha önce de sık sık eleştirmişti.
VVD partisi de seçim programında “kamusal alanlarda hoparlörle ezan okunmasına yasak getirilmesi” önerisini savunuyor. Forum voor Democratie ise geçmişte benzer bir yasağa destek vermişti. Ancak mevcut Meclis aritmetiğinde bu altı partinin çoğunluğu kaybettiği belirtiliyor.
Hükümet ezanların nerelerde duyulduğunu araştırıyor
Geçici (demissionair) hükümet, şu anda hoparlörle ezan okunan yerlerin haritasını çıkarıyor. Bu veriler üzerinden Entegrasyondan Sorumlu Devlet Sekreteri Jurgen Nobel, mahalle sakinleri ve dini topluluklarla görüşerek olası sorunların tespit edilmesini hedefliyor.
Danıştay’ın değerlendirme sistemi
Danıştay her yasa teklifini dört aşamalı bir sistemle değerlendiriyor:
A: Herhangi bir sorun yok, teklif Meclis’e sunulabilir.
B: Bazı öneriler var, düzenlemeler dikkate alınmalı.
C: Ciddi çekinceler var, düzenlenmeden sunulmamalı.
D: Ağır sakıncalar mevcut, kesinlikle Meclis’e sunulmamalı.
JA21 ve SGP’nin hazırladığı bu yasa teklifine Danıştay’ın “C” seviyesinde olumsuz görüş bildirdiği ifade edildi.
Haber:Sedat Tapan
