Hollanda kamu yayıncıları, İsrail’in Eurovision’a katılımını sorguluyor. Yayıncılardan AVROTROS’un basın sözcüsü Leonie van der Mark: “Jeopolitik gerilimlerin artan etkisi, yarışmanın birleştirici ve apolitik karakterini zayıflatıyor” dedi.
Hollanda’nın kamu yayıncıları AVROTROS ve NPO, İsrail’in, Eurovision Şarkı Yarışması’na katılımına ilişkin endişelerini dile getirerek, bunun yarışmanın apolitik ve birleştirici karakterinin sorgulanmasını gerektirdiğini bildirdi.
AVROTROS ve NPO tarafından yapılan ortak açıklamada, “Eurovision Şarkı Yarışması’nın apolitik ve birleştirici değerine büyük önem veriyoruz. Ancak etkinliğin artan bir şekilde toplumsal ve jeopolitik gerilimlerden etkilendiğini görüyoruz.” ifadelerine yer verildi.
“İsrail’in katılımı, yarışmanın hala gerçekten apolitik, birleştirici ve kültürel bir etkinlik olarak işlev görüp görmediği sorusuyla bizi karşı karşıya bırakıyor.” endişesi dile getirilen açıklamada, bu sorunun, diğer ülkelerle birlikte Avrupa Yayıncılar Birliği (EBU) içinde tartışılmak istendiği aktarıldı.
Jeopolitik gerilimler yarışmanın apolitik karakterini zayıflatıyor
AVROTROS basın sözcüsü Leonie van der Mark, AA muhabirine yaptığı yazılı değerlendirmede, “İsrail’in mevcut bağlamdaki katılımı, Eurovision Şarkı Yarışması’nın gerçekten apolitik, birleştirici bir kültürel etkinlik olarak ne ölçüde işlev gördüğü sorusuyla bizi karşı karşıya bırakıyor.” görüşünü paylaştı.
Yarışmanın artan bir politik etki ve baskıyla karşı karşıya kaldığını kaydeden Van der Mark, “İsrail’in yarışmaya katılımı sebebiyle çok çeşitli toplumsal ve politik tepkiler gördük. Temel endişemiz özünde şu, jeopolitik gerilimlerin artan etkisi, yarışmanın birleştirici ve apolitik karakterini zayıflatıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Van der Mark, kamuoyu ve medyadan Eurovision Şarkı Yarışması’ndaki politik meselelere ilişkin güçlü tepkiler geldiğini belirterek, “EBU içinde politik durumlarda nasıl hareket edileceğine ilişkin temel bir tartışma yapılması gerektiği ihtiyacını ortaya koyuyor.” ifadesini kullandı.
Eurovision’un politik durumlar için genel bir yaklaşım belirlemesi gerektiğini anlatan Van der Mark, “EBU içinde daha geniş ve ortak bir değerlendirmeye ihtiyaç olduğuna inanıyoruz. Ülkelerin yarışmaya katılımın sınırları, hükümetlerin rolü ve yarışmanın apolitik doğasının güvenilirliği ile ilgili sorular, tüm ilgili kamu yayıncıları tarafından toplu olarak ele alınmalıdır.” vurgusunu yaptı.
Van der Mark, geçen yıl İsrail’in yarışmaya alınmasını eleştirdikten sonra hakkında organizasyon çalışanlarına yönelik davranışları sebebiyle inceleme başlatılan ve diskalifiye edilen Hollandalı yarışmacı Joost Klein’in yarışmadan çıkarılmasının İsrail’i eleştirmesinden ya da politik bir nedenden kaynaklandığını düşünmediklerini ifade etti.
Eurovision hiçbir zaman apolitik olmadı
Eurovision hakkında “12 Puan” adlı kitabı yazan Hollandalı gazeteci Geert Willems ise AA muhabirine yaptığı açıklamada, Eurovision’un hiçbir zaman tamamen apolitik olmadığını söyledi.
Willems, 2015’te yazdığı ‘Douze point, twelve points’ kitabının bir bölümünde yarışmadaki politik olayların uzun bir listesini verdiğini anımsatarak, şunları kaydetti:
“Aslında, Eurovision Şarkı Yarışması hiçbir zaman apolitik olmadı. Gelderlander gazetesindeki makalemde, AVROTROS ve NPO’nun politik durumların yarışmaya olan etkisiyle ilgili EBU’dan netlik istiyor, çünkü Eurovision Şarkı Yarışması apolitik ve birleştirici olmaya büyük önem veriyor. AVROTROS ve NPO’a göre, sosyal ve jeopolitik gerilimler yarışmayı giderek daha fazla etkiliyor.”
İsrail’in katılımının şu anda özellikle tartışmalı bir konu olduğunu belirten Willems, Gelderlander’daki yazısında “Ancak EBU’nun bu ülkeyi (İsrail) yarışmadan çıkarıp çıkarmayacağı şüpheli. Yarışmanın ana sponsorlarından biri, güzellik markası Moroccanoil. Bu kulağa Arap markası gibi geliyor ama aslında New York merkezli bir İsrail şirketi.” görüşünü paylaştı.
Ülkelerin yayın kuruluşlarından “şeffaflık” endişesi
Hollanda’da kamu yayın kuruluşları AVROTROS ve NPO, yayımladıkları ortak açıklamada, yarışmaya jeopolitik gerginliklerin dahil edildiğini, bu konuyu EBU ve diğer ülkelerle “masaya yatırmak” istediklerini belirtti.
Yarışma boyunca Filistin’e destek veren Belçika’nın VRT televizyonu da halk oylamasının şeffaflığı konusunda şüphelerini dile getirerek, EBU’nun bu sorunları dikkate almaması durumunda Eurovision Şarkı Yarışması’na katılımlarını gözden geçireceklerini vurguladı.
Slovenya devlet televizyonu RTVSLO ise halk oylamasına ilişkin endişelerini paylaşırken, İrlanda Radyo Televizyonu (RTE) halk oylaması sistemi ve İsrail’in katılımına ilişkin görüşme talep etti.
Eurovision katılımcılarından sonuçlara tepki
Yarışmada Finlandiya’yı temsil eden Erika Vikman, İsrail’in oyları “manipüle” ettiğini belirterek, “Bunun çok haksız olduğunu düşünüyorum.” dedi.
Belçika temsilcisi Red Sebastian da yarışmanın siyasete dönüşmesinden üzüntü duyduğunu söyleyerek, “Bence tüm ülkeler ve ilgili taraflar bir araya gelip İsrail’in katılımı üzerine bir tartışma başlatmalı.” ifadesini kullandı.
Belçika’yı 2016’da temsil eden Laura Tesoro ise ülkesinin İsrail’e 12 puan vermesine tepki göstererek, “Filistin’de çocuklar ölüyor ve biz Eurovision’da İsrail’e 12 puan veriyoruz. Delilik. Aylardır açlıktan ölen çocukların, insanların görüntülerini izliyoruz. Ve sonra biz böyle bir şey yapıyoruz.” diye konuştu.
İkinci sırayı alan İsrail’in hemen ardından 1 puan farkla üçüncü olan Estonya temsilcisi Tommy Cash, “Keşke o 1 puanı alabilseydik. İş biraz siyasete kaydı.” değerlendirmesinde bulundu.
Ülkelerden gelen tepkiler üzerine açıklama yapan EBU, kendisini savunarak, halk oylamasının “dünyanın en gelişmiş sistemi” ile yapıldığını öne sürdü.
Gelen endişeleri de kabul ettiğini belirten EBU, yarışmanın geleceği için üye yayıncı kuruluşlarla görüşeceğini duyurdu.
Eurovision Şarkı Yarışması Direktörü Martin Green ise halk oylamasının uzman ekip tarafından incelendiğini ve sonuçların bağımsız bir şirket tarafından doğrulandığını iddia etti.
Basel’de yapılan 2025 Eurovision Şarkı Yarışması’nda Avusturya temsilcisi JJ, “Wasted Love” isimli şarkısıyla birinci olmuştu. İsrail’in katılımı, yarışma boyunca protesto edilmişti.
