AMSTERDAM- Sedat TAPAN Hollanda’da hükümetin emeklilik yaşı (AOW) ile ilgili planı siyasi tartışmaların odağında kalmaya devam ediyor. Kabine, AOW yaşının daha hızlı artırılmasına yönelik planı tamamen rafa kaldırmadı; ancak artan maliyetlere çözüm bulmak için önce alternatiflerin değerlendirilmesi gerektiğini açıkladı.
Senato’da (Eerste Kamer) yapılan son görüşmelerde, GroenLinks-PvdA tarafından sunulan ve söz konusu planın geri çekilmesini öngören önerge geniş destek buldu. Buna rağmen hükümet, yaşlanma nüfusun mali yükünü karşılayacak yeni bir model geliştirilmeden kesin karar alınmayacağını vurguladı.
Koalisyon planı neydi?
Koalisyon ortakları D66, VVD ve CDA, AOW yaşını doğrudan ortalama yaşam süresine bağlamayı planlıyor. Buna göre, ortalama yaşam süresi bir yıl artarsa, emeklilik yaşı da bir yıl yükseltilecek.
Bu yaklaşım, 2019 yılında hükümet, işverenler ve sendikalar arasında yapılan Emeklilik Anlaşması’ndan farklılık gösteriyor. Söz konusu anlaşmada, yaşam süresindeki bir yıllık artışın emeklilik yaşına yalnızca sekiz ay olarak yansıtılması kararlaştırılmıştı.
Tepkiler büyüyor
Plan, hem siyasi partiler hem de sendikalar cephesinde ciddi tepkiyle karşılandı. Paul Rosenmöller, Emeklilik Anlaşması’nın korunması gerektiğini belirterek, mevcut sistemin zaten yaşlanma maliyetlerini karşılayabilecek düzeye geldiğini savundu.
Öte yandan hükümet kanadı, demografik değişimin yarattığı baskıya dikkat çekiyor. Başbakan Rob Jetten, parlamentoda yaptığı açıklamada, AOW sisteminin sürdürülebilirliği için yeni çözümler bulunmasının kaçınılmaz olduğunu ifade etti. Jetten, yaz aylarına doğru yeni politika önerilerinin kamuoyuyla paylaşılacağını duyurdu.
Sosyal taraflarla gerilim
Sosyal İşler Bakanı Steven Vijlbrief ise planın henüz tamamen iptal edilmediğini, ancak şu aşamada yasa teklifi sunulmayacağını söyledi. Hükümetin önümüzdeki süreçte sendikalar ve diğer sosyal taraflarla müzakere yürütmesi bekleniyor.
Ancak sendikalar oldukça tepkili. FNV, CNV ve VCP, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü’nde protesto düzenleyeceklerini açıkladı. Bu durum, hükümet ile sosyal taraflar arasında müzakere sürecinin zorlu geçeceğine işaret ediyor.
Yaşlanan nüfus baskısı
Hükümetin en büyük endişesi ise hızla yaşlanan nüfus. Geçmişte bir emekliyi finanse eden çalışan sayısı dokuz iken, bugün bu sayı ikiye kadar düşmüş durumda. Bu da mevcut sistemin uzun vadede sürdürülebilirliği konusunda ciddi soru işaretleri yaratıyor.
Önümüzdeki aylarda hükümetin sunacağı alternatif planlar, hem çalışanlar hem de emekliler açısından belirleyici olacak. Tartışmanın yaz aylarına kadar Hollanda siyasetinin en önemli gündem maddelerinden biri olmaya devam etmesi bekleniyor.
Nhaber.nl
