Hollanda İstatistik Kurumu CBS’nin 2024 yılına ilişkin verilerine göre, yıl içinde boşalan sosyal konutların yüzde 8’inden biraz fazlası, oturum izni sahibi en az bir kişinin bulunduğu hanelere tahsis edildi. Yaklaşık 13 bin 150 konuta karşılık gelen bu rakam, bir önceki yılla hemen hemen aynı seviyede kaldı. Ancak ilk kez sosyal konuta yerleşenler arasında bu hanelerin oranı yüzde 21’e ulaştı.
CBS’nin yeni verileri konut tartışmasını yeniden gündeme getirdi
Hollanda’da sosyal konutlara erişim, özellikle uzun bekleme süreleri nedeniyle kamuoyunun gündemindeki yerini koruyor. Hollanda İstatistik Kurumu CBS’nin 28 Ekim 2026’da açıkladığı yeni veriler, oturum izni sahibi kişilerin yaşadığı hanelerin sosyal konut tahsislerindeki payını ortaya koydu.
CBS’ye göre 2024 yılında yaklaşık 162 bin konut şirketi konutu (woningcorporatie) boşaldı ve yeni hanelere tahsis edildi. Bunların 13 bin 150’si, oturum izni sahibi en az bir kişinin bulunduğu hanelere verildi. Bu sayı, boşalan konutların yüzde 8’inden biraz fazlasına karşılık geliyor.
Söz konusu rakam, 2023 yılıyla karşılaştırıldığında önemli bir değişiklik göstermedi. Böylece oturum izni sahibi kişilerin yaşadığı hanelere tahsis edilen konutların toplam içindeki payı büyük ölçüde aynı kaldı.
İlk kez sosyal konuta yerleşenlerde oran yüzde 21
CBS verilerinde dikkat çeken bir diğer nokta ise ilk kez konut piyasasına giren hanelerle ilgili.
2024 yılında boşalan bir sosyal konuta ilk kez yerleşen hanelerin yüzde 21’inde en az bir oturum izni sahibi bulunuyordu. Bu oran yaklaşık 8 bin 800 haneye karşılık geliyor.
2018 yılında aynı oran yüzde 9 seviyesindeydi. Dolayısıyla ilk kez sosyal konuta yerleşenler arasındaki pay, altı yıllık dönemde belirgin biçimde arttı.
Ancak burada iki farklı istatistik söz konusu. Boşalan bütün sosyal konutların yüzde 8’inden biraz fazlası oturum izni sahibi kişilerin yaşadığı hanelere tahsis edilirken, ilk kez sosyal konuta yerleşen haneler arasında bu grubun oranı yüzde 21 olarak hesaplandı. Bu iki oran aynı şeyi ölçmüyor.
Konut sıkıntısı tartışmasında veriler nasıl okunmalı?
Hollanda’da sosyal konutlara yönelik talep yüksek, bekleme süreleri ise birçok bölgede uzun. Bu durum, konutların kimlere ve hangi ölçütlere göre tahsis edildiği konusunu siyasi tartışmaların önemli başlıklarından biri hâline getiriyor.
Bununla birlikte CBS’nin verileri, sosyal konut sıkıntısının yalnızca tek bir gruptan kaynaklandığını göstermiyor. Konut arzı, yeni konut inşaatı, hanelerin büyüklüğü, taşınma hareketleri ve bölgesel farklılıklar da değerlendirilmesi gereken unsurlar arasında yer alıyor.
Nitekim CBS verilerine göre, 2024 sonunda Hollanda’daki yaklaşık 2,2 milyon konut şirketi konutunun 48 bininden biraz fazlasında oturum izni sahibi bir kişinin bulunduğu haneler yaşıyordu. Bu, toplam sosyal konut stokunun yüzde 2,4’üne karşılık geliyor.
Bölgesel farklılıklar da dikkat çekiyor
Konut tahsislerinde ülke genelinde aynı tablo görülmüyor. CBS’nin verilerine göre, 2024 yılında boşalan sosyal konutların oturum izni sahibi kişilerin yaşadığı hanelere tahsis edilme oranı Flevoland’da yüzde 12,1’e ulaştı.
Het Gooi en Vechtstreek bölgesinde oran yüzde 11,4, Utrecht’te ise yüzde 10 olarak kaydedildi. Bu farklılıklar, konut tahsislerinin bölgesel ölçekte de incelenmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Sonuç: Toplam oran ile ilk kez yerleşenlerin oranı birbirinden ayrılmalı
CBS’nin açıkladığı veriler, oturum izni sahibi kişilerin yaşadığı hanelerin sosyal konut tahsislerindeki payının toplamda yaklaşık yüzde 8 düzeyinde kaldığını, ancak ilk kez sosyal konuta yerleşenler arasında yüzde 21’e ulaştığını gösteriyor.
Bu nedenle Hollanda’daki konut tartışmalarında yalnızca tek bir oran üzerinden değerlendirme yapmak yanıltıcı olabilir. Toplam tahsisler, ilk kez konut edinenler ve mevcut sosyal konut stoku ayrı ayrı ele alındığında tablo daha açık biçimde ortaya çıkıyor.
Kaynak: Hollanda İstatistik Kurumu CBS, 28 Ekim 2026
