İspanya’daki bir bakım evinde Hollandalı çocuklara yönelik ağır kötü muamele iddiaları ülkeyi sarstı. Nieuwsuur araştırması, yaklaşık 20 yılda en az 265 Hollandalı gencin Huize Soria adlı bakım evine gönderildiğini ve kurumun Hollanda kamu kaynaklarından on milyonlarca avro aldığını ortaya çıkardı. Bağımsız araştırma ise çocukları korumakla görevli SAVE Jeugdbescherming kuruluşunun ciddi hatalarını doğruladı.
Hollanda’da çocuk koruma ve gençlik bakım sistemi (Jeugdzorg), son yılların en ağır skandallarından biriyle karşı karşıya. İspanya’nın Valencia bölgesinde faaliyet gösteren Huize Soria adlı bakım evinde kalan Hollandalı gençlerin maruz kaldıkları iddia edilen uygulamalar ve bu süreçte Hollandalı kurumların oynadığı rol büyük tepki topluyor.
Hollandalı gazetecilik programı Nieuwsuur’un aylar süren araştırması, çocukların korunması amacıyla oluşturulan sistemin nasıl ciddi biçimde başarısız olabildiğini gözler önüne serdi.
Gençlere yönelik ağır kötü muamele iddiaları
Nieuwsuur, Huize Soria’da geçmişte kalan 16 gençle görüştü. Gençlerin ifadeleri, bakım evi olarak faaliyet gösteren kurumda son derece ağır uygulamaların yaşandığını ortaya koydu.
Eski sakinlerin anlatımlarına göre gençler ceza olarak günlerce yemekten mahrum bırakıldı, kışın iç çamaşırlarıyla dışarı çıkarıldı, fiziksel ve psikolojik baskıya maruz kaldı. Bazı gençlerin uyuma, tuvalet ve aileleriyle iletişim kurma haklarının da kısıtlandığı belirtildi.
Uzmanlar, anlatılan uygulamaların çocuklara yönelik işkence özellikleri taşıdığı değerlendirmesinde bulundu.
Huize Soria yönetimi ise şiddet ve aşağılayıcı muamele iddialarını kesin bir dille reddederek kendi uygulamalarının ilgili kurumlarla paylaşıldığını savundu.
265 genç, milyonlarca avroluk kamu kaynağı
Nieuwsuur’un araştırmasına göre, yaklaşık 20 yılda en az 265 Hollandalı genç Huize Soria’ya yerleştirildi. Hollandalı bir çift tarafından işletilen kurumun bu süreçte on milyonlarca avro kamu kaynağı aldığı bildirildi.
Çocukların bir kısmı farklı bakım kurumlarından ve koruyucu ailelerden sonra buraya gönderildi. Bazıları ise çocuk koruma ve gençlik denetimi kararları doğrultusunda İspanya’da kalmak zorunda bırakıldı.
Araştırmada Driestroom ve Levvel gibi Hollandalı gençlik bakım kuruluşlarının da kurumun çalışma yöntemlerinden haberdar olduğuna ilişkin bulgulara ulaşıldı.
SAVE kuruluşunun hataları bağımsız raporla ortaya çıktı
Skandalın ardından SAVE Jeugdbescherming hakkında hazırlanan bağımsız araştırma raporu 2 Kasım 2026’da gündeme geldi.
Raporda, kuruluşun Huize Soria’daki güvenlik sorunlarına ilişkin uyarıları gerektiği gibi değerlendirmediği, bazı mahkeme kararlarının dikkate alınmadığı ve kurum içi hukuki tavsiyelerin göz ardı edildiği belirtildi.
Özellikle bir çocuk koruma görevlisinin, Veenendaal Belediyesi adına altı genci aynı İspanyol bakım evine yerleştirmesi dikkat çekti.
Araştırmacılar, kuruluş içerisinde ciddi denetim eksiklikleri ve kurumsal bir tünel görüşü bulunduğunu belirledi.
SAVE yöneticisi Anja Jonkers, gençlerin yaşadıklarından dolayı derin üzüntü duyduklarını ve çocukların güvenli bakım alma hakkının korunması gerektiğini açıkladı.
Denetim kurumu da eleştirilerin hedefinde
Hollanda Sağlık ve Gençlik Denetleme Kurumu IGJ’nin Huize Soria hakkında ilk bildirimi 2016 yılında aldığı ortaya çıktı.
Buna rağmen kurum, sonraki yıllarda gelen uyarıları İspanyol denetim makamlarına iletmedi. IGJ daha sonra bu bildirimlerin yapılabileceğini kabul etti.
İspanyol makamları ise Eylül 2026 sonunda gerekli ruhsatların bulunmadığı gerekçesiyle Huize Soria’nın faaliyetlerini durdurdu.
Bakanlık bağımsız soruşturma baskısı altında
Olay, Hollanda Parlamentosu’nda da tartışma konusu oldu. Milletvekilleri ve çocuk hakları kuruluşları, yalnızca SAVE kuruluşunun değil, çocukların İspanya’ya gönderilmesinde rol alan bütün Hollandalı kurumların araştırılmasını talep ediyor.
Ancak Gençlik Bakanı Mirjam Sterk, şu aşamada bütün kurumları kapsayan yeni ve bağımsız bir soruşturma başlatılmasını kabul etmiş değil.
Hükümet ayrıca yurt dışına gönderilen çocukların sayısına ilişkin ülke genelinde eksiksiz bir kayıt bulunmadığını kabul etti. Belediyelerden ve ilgili kuruluşlardan mevcut yerleştirmeleri incelemeleri istendi.
Cevap bekleyen sorular
Hollanda kamuoyunun yanıt beklediği sorular giderek çoğalıyor:
– Çocukların güvenliğinden sorumlu kurumlar gelen uyarılara rağmen neden yerleştirmeleri sürdürdü?
– Milyonlarca avroluk kamu kaynağının nasıl harcandığı kim tarafından denetlendi?
– Çocukların yaşadıklarından hangi yöneticiler ve kurumlar sorumlu?
– Denetim kurumunun yıllar boyunca aldığı uyarılar neden daha etkili bir müdahaleye dönüşmedi?
– Huize Soria dışında başka ülkelerde de benzer koşullarda kalan Hollandalı çocuklar var mı?
Bir çocuk koruma sisteminin en temel görevi, korunmaya ihtiyaç duyan çocukları daha büyük tehlikelerden uzak tutmaktır. Huize Soria dosyası ise Hollanda’da bu görevin yerine getirilip getirilmediğine ilişkin çok ciddi soru işaretleri doğurdu.
Çocukları koruması gereken sistem, onları nasıl koruyamadı? Hollanda şimdi bu soruya kapsamlı ve şeffaf bir yanıt vermek zorunda.
Kaynak: NOS / Nieuwsuur, Hollanda Sağlık ve Gençlik Denetleme Kurumu (IGJ), Hollanda hükümeti ve SAVE Jeugdbescherming araştırma raporu.
