Brüksel – Avrupa Birliği’nin tartışmalı “Chat Control 2” yasa tasarısı, 14 Ekim 2025’te yapılması planlanan oylama öncesinde Almanya’nın karşı çıkmasıyla gündemden düştü. Ancak dijital haklar savunucuları mücadelenin bitmediği konusunda uyarıda bulunuyor.
Son Dakika: Oylama İptal Edildi
7 Ekim 2025’te Almanya’nın muhalefete katılmasının ardından, 14 Ekim için planlanan kritik oylama iptal edildi. Alman hükümeti, büyük kamuoyu baskısıyla karşılaştıktan sonra AB’nin tartışmalı Chat Control düzenlemesini desteklemeyi reddetti.
''Federal Adalet Bakanı Stefanie Hubig, “Anayasal bir devlette rastgele sohbet izleme tabu olmalıdır” dedi. Almanya’nın tutum almaması, AB Konseyi’nde gerekli çoğunluğu engelledi ve gelecek hafta gözetim yasasını geçirme planını raydan çıkardı.
Yasa Ne Öneriyordu?
Yasa yürürlüğe girseydi, mesajlaşma uygulamaları, e-posta servisleri ve bulut depolama platformları, kullanıcı cihazlarında yer alan tüm mesaj, fotoğraf ve dosyaları otomatik olarak taramak zorunda kalacaktı. Ayrılık mesajlarından esprilere, günlük sohbetlerden özel fotoğraflara kadar her şey tarama kapsamına girebilecekti.
Tarihçe ve Güncel Durum
İlk olarak 2022’de gündeme gelen tasarı, çocuk cinsel istismarı materyallerinin internet ortamında yayılmasını engelleme amacıyla hazırlanmıştı. Danimarka’nın Temmuz 2025’te başlayan AB Konseyi başkanlığı döneminde bu teklifler öncelikli gündem haline geldi.
12 Eylül 2025’te AB üye devletlerinin pozisyonlarını kesinleştirmeleri beklenmişti. 14 Ekim 2025 için planlanan kritik oylama, Almanya’nın 7 Ekim’de muhalefete katılmasıyla iptal edildi.
Şifreleme Sistemi Tehlikede
Danimarka başkanlığının Temmuz 2025’teki uzlaşma taslağı, kullanıcı cihazlarında içerik taramak için bir sistem özetliyor. En tartışmalı nokta ise şifreleme sistemi: Metin, şifrelemeyi yasaklamadığını belirtse de, şirketlerin mesajlar şifrelenmeden ve gönderilmeden önce taramak için “denetlenmiş teknolojiler” entegre etmesini zorunlu kılıyor.
Hangi Ülkeler Nasıl Tavır Aldı?
Destekleyenler (14 ülke): Danimarka, İrlanda, İspanya ve İtalya önderliğindeki koalisyon, yasayı güçlü bir şekilde destekledi. Bunlara Bulgaristan, Hırvatistan, Kıbrıs, Fransa, Macaristan, Letonya, Litvanya, Malta, Portekiz ve Slovakya katıldı.
Karşı Çıkanlar (9 ülke): Almanya’nın 7 Ekim’de katılımıyla oluşan muhalefet bloğunda Avusturya, Belçika, Çek Cumhuriyeti, Finlandiya, Lüksemburg, Hollanda, Polonya ve Almanya yer aldı.
Kararsızlar: Estonya, Yunanistan, Romanya, Slovenya ve İsveç gibi ülkeler kararsız kaldı.
500 Bilim İnsanından Tarihî Uyarı
9 Eylül 2025’te 34 ülkeden 500’den fazla kriptograf, güvenlik araştırmacısı ve bilim insanı, AB’nin önerilen “Chat Control” düzenlemesi hakkında yıkıcı bir karar yayınladı. Özel mesajların toplu taranması planının “teknik olarak uygulanamaz”, “demokrasi için bir tehlike” olduğunu ve tüm Avrupa vatandaşlarının güvenliğini ve mahremiyetini “tamamen baltala yacağını” bildiren açık bir mektup imzaladılar.
Bilimsel konsensüs, birkaç gün sonra yapılacak 12 Eylül’deki AB ulusal uzmanları toplantısından ve haftalarca sonra planlanan 14 Ekim oylamasından hemen önce geldi.
“Büyük Birader” Benzetmesi
Karşı çıkanlar bunun George Orwell’ın ünlü “Büyük Birader” distopyasına benzediğini söylüyor. Eleştirmenler, yasanın özel iletişimin gizliliğini ihlal edeceği ve şifreleme güvenliğini zayıflatacağı uyarısında bulunuyor.
Almanya’da İmza Kampanyası
Görselde belirtildiği üzere, Almanya’da yasaya karşı bir imza kampanyası başlatıldı. Kampanya, “Sohbet Kontrolü” yasasına karşı kamuoyu desteği toplamayı amaçlıyor.
Sonuç: Geçici Zafer, Ama Mücadele Sürüyor
Dijital özgürlük savaşçısı ve eski Avrupa Parlamenti üyesi Dr. Patrick Breyer (Korsan Parti), bunu büyük bir zafer olarak nitelendirdi ancak mücadelenin bitmediği konusunda uyarıda bulundu: “Bu özgürlük için muazzam bir zafer ve protestonun işe yaradığını kanıtlıyor!”
14 Ekim için planlanan oylama gerçekleşmeyecek çünkü teklif için çoğunluk yok. AB Komisyonu’nun şimdi mesajlarımızı taramalarına izin veren (seçerlerse) mevcut yürürlükteki Chat Control 1.0 düzenlemesini uzatmayı önermesi muhtemel.
Eski Alman Korsan Partisi milletvekili ve dijital haklar hukukçusu Patrick Breyer’e göre, “AB hükümetleri teklif üzerinde çalışmaya devam ediyor.” Bir sonraki toplantı birkaç ay içinde gerçekleşebilir çünkü AB içişleri bakanlarının 6-7 Aralık’ta tekrar toplanması bekleniyor.
Danimarka başkanlığı, Aralık ayındaki bakanlık toplantısında son bir hamle yapma umudunu sürdürüyor. Bu, dijital mahremiyet mücadelesinin bittiği anlamına gelmiyor – aksine, yasanın yeniden gündeme gelebileceği anlamına geliyor.
Haber:Sedat Tapan
