AMSTERDAM – 2026 yılının ilk saatlerinde Hollanda’nın başkenti Amsterdam’da tarihi ve mimari açıdan büyük değere sahip Vondelkerk kilisesi, korkunç bir yangında neredeyse tamamen harap oldu. Gece saat 01.00’den hemen önce kilisenin kulesinde çıkan yangın, kısa sürede tüm yapıya yayıldı.
Dramatik Anlar: Kule Çöktü, Onlarca Ev Tahliye Edildi
Yangın sırasında büyük bir kıvılcım yağmuru oluştu ve rüzgarla yayılan yanan parçalar nedeniyle çevredeki onlarca ev tahliye edilmek zorunda kaldı. Tahliye edilen mahalle sakinleri, bölgedeki bir yoga stüdyosunda misafir edildi.
''Yangının şiddeti ve binanın çökme tehlikesi nedeniyle itfaiye ekipleri binaya giremedi ve yangını dışarıdan söndürmeye çalıştı. Kilisenin kulesi ve orta bölümünün bir kısmı çökerken, çatının büyük bir bölümü de yere düştü. Bir dönem kilisenin tamamının çökebileceği endişesi yaşanırken, sabah saatlerinde yapılan değerlendirmelerde dış duvarların ayakta kaldığı ve daha fazla çökme tehlikesi olmadığı belirlendi.
İtfaiyenin Zorlu Mücadelesi
Amsterdam-Amstelland Güvenlik Bölgesi sözcüsü, anıtsal ve büyük bir yapı olan kilisenin içinde çok fazla ahşap malzeme bulunduğunu ve rüzgarın yangının hızla yayılmasına neden olduğunu açıkladı. İtfaiye ekipleri söndürme çalışmalarında kullandıkları suyu yanındaki Vondelpark’tan temin etti.
Sabah saatlerinde itfaiye “yangın kontrol altında” bildirimi yaptı. Ancak kilise kurtarılamadı. Yapının iç kısmı tamamen yanarak yok oldu, sadece dış duvarlar ayakta kalabildi. Yangın sırasında yoğun kalabalık oluşması, itfaiye ekiplerinin olay yerine ulaşmasını zorlaştırdı.
Yangının Nedeni Hala Belirsiz
Yangının nedeni henüz kesin olarak belirlenemedi. Mahalle sakinleri arasında yangının kuleye giren bir havai fişek nedeniyle çıktığı yönünde söylentiler dolaşıyor, ancak itfaiye bu konuda kesin bir açıklama yapamadığını belirtti.
Yılbaşı gecesinde Amsterdam’da yirmi belediye arasında havai fişek yasağı uygulanmasına rağmen, şehrin birçok noktasında büyük miktarda yasadışı havai fişek atıldığı gözlemlendi. Polisin soruşturması devam ediyor.
Yapılan araştırmalarda yangınla ilgili herhangi bir tutuklama veya yangını kasıtlı çıkaran kişilere dair bir bilgiye ulaşılamadı. Yetkililerin yaptığı açıklamalarda yangının nedeni belirsiz olarak nitelendirildi ve soruşturmanın sürdüğü belirtildi.
Belediye Başkanı Halsema: “Korkunç ve Büyük”
Amsterdam Belediye Başkanı Femke Halsema gece olay yerine gelerek “Bu gerçekten korkunç, az önce izledim ve neredeyse şiddetli, o kadar büyük” dedi. Halsema, kilise çevresinde yaşayan insanların endişelerini anladığını belirterek, “Burada yaşayan insanlar için bu gerçekten çok korkutucu” ifadelerini kullandı.
Halsema, en büyük önceliklerin çevredeki evlerin güvenliği ve mahalle sakinlerinin refahı olduğunu vurguladı.
152 Yıllık Tarihi Yapı
Vondelkerk, 19. yüzyılın sonunda ünlü mimar Pierre Cuypers tarafından tasarlandı. 1872 yılında inşasına başlanan kilise, neo-gotik tarzda inşa edilmiş ve 1880 yılında ibadete açılmıştı. Yapı, dünyada “Allerheiligst Hart van Jezus” (İsa’nın En Kutsal Kalbi) adına adanmış ilk kilise olma özelliğini taşıyordu.
1977 yılına kadar Katolik kilisesi olarak kullanılan tarihi yapı, son yıllarda özel etkinlikler için kiralanıyor ve küçük işletmeler tarafından kullanılıyordu. Liberty Church topluluğu da pazar günleri burada ibadet düzenliyordu.
İlginç bir tarihsel not olarak, 1904 yılında da kilisede büyük bir yangın yaşanmış ve yapının büyük bir kısmı yanmıştı.
Çevreye Etki ve Güvenlik Tedbirleri
Yangın sırasında yoğun duman oluştuğu için çevredeki binalarda yaşayanlara NL-Alert sistemi aracılığıyla pencere ve kapılarını kapalı tutmaları ve mekanik havalandırma sistemlerini kapatmaları uyarısı yapıldı.
Yaklaşık 90 evde söndürme çalışmalarının güvenli bir şekilde yapılabilmesi için elektrik kesildi. Güvenlik Bölgesi yetkilileri, tahliye edilen mahalle sakinlerinin bugün içinde evlerine dönebileceğini açıkladı.
Yardım Çalışmaları ve Zorluklar
Yangına müdahale eden itfaiye ekipleri yanında, Deniz Kuvvetleri’ne ait bir söndürme aracı da çalışmalara destek verdi. Ancak yangını izlemek için toplanan büyük kalabalık, itfaiye ekiplerinin yangına ulaşmasını zorlaştırdı.
Güvenlik Bölgesi sözcüsü, kilisenin etrafındaki sokakların kapatılması nedeniyle trafik sıkışıklığı oluştuğunu ve bunun acil yardım ekiplerinin müdahale etmesini geciktirdiğini belirtti.
Zorlu Bir Yılbaşı Gecesi
Vondelkerk yangını, Hollanda’da yaşanan zorlu bir yılbaşı gecesinin sembolü haline geldi. Ülke genelinde itfaiye ve polis ekiplerine yönelik şiddet olayları yaşandı, havai fişekle saldırılar gerçekleşti.
Polis, yılbaşı gecesinde toplamda 250 kişiyi gözaltına aldığını ve “çok zorlu bir yılbaşı” geçirdiklerini açıkladı. Nijmegen ve Aalsmeer’de havai fişek kazalarında iki kişi hayatını kaybetti.
Kültürel Mirasın Kaybı
Vondelkerk’in yanması, sadece Amsterdam için değil, tüm Hollanda için büyük bir kültürel ve tarihi kayıp olarak nitelendiriliyor. Pierre Cuypers’in imzasını taşıyan yapı, Rijksmuseum ve Amsterdam Centraal İstasyonu gibi yapıların da mimarı olan ünlü ustanın önemli eserlerinden biriydi.
Hollanda ulusal anıtlar listesinde yer alan kilisenin yeniden inşası veya restorasyonu konusunda henüz bir açıklama yapılmadı. Uzmanlar, iç mekanın tamamen yok olması nedeniyle yapının eski haline getirilmesinin son derece zor ve maliyetli olacağını belirtiyor.
