Belçika’nın başkenti Brüksel’de 9 Haziran 2024 seçimlerinin ardından başlayan siyasi kriz, 613 gün sonra sona erdi. Brüksel-Başkent Bölgesi’nde yedi partinin uzlaşmasıyla yeni bölgesel hükümet kuruldu. Yaklaşık 20 ay süren müzakereler, Avrupa’nın en karmaşık siyasi sistemlerinden birinde dikkat çekici bir uzlaşmayla sonuçlandı.
ÜÇ GÜNLÜK MARATON SONUÇ VERDİ
Brüksel’de parti liderleri, kapalı kapılar ardında yürütülen üç günlük yoğun müzakerelerin ardından anlaşmaya vardı. Süreci yöneten Reformist Hareket (MR) lideri Georges-Louis Bouchez, görüşmelerin tamamlandığını “beyaz duman” sözleriyle duyurdu.
Yeni koalisyon; Fransızca konuşan MR, Sosyalist Parti (PS) ve Les Engagés ile Flamanca konuşan Groen, Open VLD (metinde Anders olarak anılıyor), Vooruit ve CD&V’den oluşuyor.
89 sandalyeli Brüksel Parlamentosu’nda hükümetin kurulabilmesi için hem genel çoğunluk hem de iki dil grubunda ayrı ayrı çoğunluk gerekiyor. Yeni koalisyon, 72 Fransızca konuşan sandalyenin 46’sını ve 17 Flamanca konuşan sandalyenin 9’unu alarak “çifte çoğunluk” şartını sağladı.
NEDEN 613 GÜN SÜRDÜ?
9 Haziran 2024’te yapılan seçimlerin ardından partiler arasında derin ideolojik ve bütçesel ayrılıklar nedeniyle hükümet bir türlü kurulamadı. Aynı kombinasyonla daha önce üç kez denenen formül başarısız olmuştu.
Brüksel’in siyasi yapısı, Belçika’nın federal sisteminin en karmaşık örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Hükümet kurulabilmesi için:
- 89 sandalyeden en az 45’inin,
- Fransızca konuşan grupta 72 sandalyeden en az 36’sının,
- Flamanca konuşan grupta ise 17 sandalyeden en az 9’unun
aynı koalisyon içinde yer alması gerekiyor.
Bu sistem, fiilen iki ayrı siyasi uzlaşının tek bir hükümet programında birleştirilmesini zorunlu kılıyor.
YENİ HÜKÜMETİN ÖNCELİKLERİ
1. 2029’A KADAR BÜTÇE DENGESİ
Brüksel’in yaklaşık 8 milyar Euro’luk bütçesinde 1 milyar Euro’nun üzerinde açık bulunuyor. Yeni yönetim, 2029’a kadar bütçede denge sağlamayı hedefliyor. Tasarruf önlemleri ve gelir artırıcı düzenlemeler bu sürecin temel araçları olacak.
2. İDARİ YAPIDA REFORM
Koalisyon ortakları, bölgedeki kurum ve idari yapıların sadeleştirilmesi, bazı birimlerin birleştirilmesi ve kamu harcamalarında rasyonelleştirmeye gidilmesi konusunda uzlaştı. Amaç; daha verimli ve mali açıdan sürdürülebilir bir yönetim modeli oluşturmak.
3. GOOD MOVE PLANI DEVAM EDİYOR
Ulaşım politikalarında ise mevcut yön korunacak. Groen’den Elke Van den Brandt, Good Move hareketlilik planının ve düşük emisyon bölgesinin yürürlükte kalacağını açıkladı.
Brüksel’i 63 alt bölgeye ayıran Good Move planı, mahalle içi trafiği azaltmayı ve kent içi yaşam kalitesini artırmayı hedefliyor. Plan 2029’a kadar uygulanacak, ardından yeni bir değerlendirme süreci başlayacak.
4. GÜVENLİK VE VERGİ DÜZENLEMELERİ
- Brüksel Midi ve Kuzey istasyonları çevresindeki güvenlik için yıllık 10 milyon Euro kaynak ayrılacak.
- Uyuşturucu ile mücadele kapsamında bölgesel bir uyuşturucu komiseri atanacak.
- Vatandaşlara gelir vergisinde yüzde 1 oranında indirim yapılacak.
- Konut inşa süreçleri sadeleştirilecek.
HÜKÜMET ÜYELERİ VE BELİRSİZLİKLER
Yeni hükümetin yemin etmesi beklenirken, Flamanca kanatta üç ismin görevine devam edeceği açıklandı:
- Elke Van den Brandt (Ulaşım, Bayındırlık ve Yol Güvenliği)
- Dirk De Smedt (Bütçe ve Maliye)
- Ans Persoons (Kentsel Yenileme ve Miras)
Bakan Başkanlığı görevinin MR’ye verilmesi bekleniyor ancak isim henüz netleşmedi.
ELEŞTİRİLER GECİKMEDİ
Belçika Başbakanı Bart De Wever, yeni hükümetin Brüksel’in ağır mali yükünü düzeltip düzeltemeyeceği konusunda temkinli konuştu.
Muhalefette kalan N-VA cephesi ise yedi partili yapının uzun vadede sürdürülebilir olup olmadığı konusunda soru işaretleri dile getirdi.
KRİZİN BEDELİ AĞIR OLDU
613 günlük belirsizlik sürecinde Brüksel, geçici hükümetle yönetildi. Bu dönemde:
- Büyük yatırım projeleri askıya alındı,
- Bazı sübvansiyonlar donduruldu,
- Mali manevra alanı ciddi biçimde daraldı.
Belçika daha önce 2010–2011 yıllarında 541 gün federal hükümet kuramamıştı. Ancak bu kez krizin Avrupa’nın başkenti olarak anılan Brüksel’de yaşanması, siyasi çıkmazı daha da görünür hale getirdi.
YENİ DÖNEMİN SINAVI
Yaklaşık 25 sayfalık koalisyon metni, tarafların “aciliyet” vurgusuyla hazırlandı. Önümüzdeki dönemde yeni hükümetin en büyük sınavı, mali disiplini sağlarken sosyal ve çevresel politikalar arasında denge kurmak olacak.
Brüksel, 20 ay süren siyasi kilitlenmenin ardından şimdi reform ve toparlanma sürecine giriyor. Yeni koalisyonun başarısı, yalnızca bölge için değil, Belçika’nın federal yapısunun işleyişi açısından da belirleyici olacak.
Haber:Bilgin Özçiftçi- TİGAD Avrupa Temsilcisi- Avrupapress.com
Bruksel-Belçika
