Brüksel, ağır sanayiye karbon salımını azaltma konusunda daha fazla zaman tanıyor; ancak Komisyon, 2050 iklim nötrlüğü hedefinden geri adım atmadığını vurguluyor
BRÜKSEL – Avrupa Komisyonu, çelik, çimento ve rafineri gibi ağır sanayi kollarına karbondioksit emisyonlarını azaltma konusunda beklenenden daha fazla süre tanıyacağını açıkladı. İklimden sorumlu AB Komisyoneri Wopke Hoekstra, Avrupa Emisyon Ticaret Sistemi’nde (ETS) öngörülen sıkılaştırmanın yumuşatılacağını doğruladı.
Emisyon Azaltımı Yavaşlıyor
AB’nin emisyon ticaret sistemi, sisteme dahil sektörlerin toplam CO₂ salımına bir tavan koyuyor ve şirketlerin her ton karbon emisyonu için bir hak satın almasını zorunlu kılıyor. Mevcut planlara göre 2039’dan itibaren yeni emisyon hakkı verilmeyecek, şirketler yalnızca birbirleri arasında hak alışverişi yapabilecekti. Ancak Hoekstra’nın doğruladığı yeni düzenlemeyle bu tarih 2040’lı yılların ilerisine kaydırılıyor.
Yıllık hak azaltım oranı da yavaşlatılıyor. 2028-2030 arasında yılda yüzde 4,4 oranında azalması planlanan haklar, 2031’de yüzde 3,7’ye düşürülecek; on yılın ilerleyen döneminde bu oran yeniden aşağı çekilecek. Buna ek olarak, somut sürdürülebilirlik planı sunup bunu hayata geçiren şirketlere belirli koşullarla ücretsiz hak tahsisine devam edilmesi öngörülüyor.
Devlet Gelirleri ve Yeşil Yatırım Zorunluluğu
Sistem, AB ve üye devletlere yılda yaklaşık 40-43 milyar avro gelir sağlıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte üye ülkelerin bu gelirin çok daha büyük bir kısmını sanayinin yeşil dönüşümüne yatırması zorunlu kılınacak. Komisyon’a göre sistem, bugüne dek Avrupa’da emisyonların azaltılmasında en etkili araç oldu.
Değişiklik, üretimini kolayca başka bölgelere taşıyabilecek “karbon kaçağına” hassas sektörler -tuz, kömür ve petrol çıkarımı gibi- için özellikle önem taşıyor. AB sınırında karbon vergisi uygulayan CBAM mekanizması bu revizyonun kapsamı dışında tutuluyor; CBAM kapsamındaki şirketler AB dışından gelen ürünlerin üretim sürecindeki karbon emisyonu için ayrı olarak hak ibraz etmeye devam edecek.
Çevre Örgütlerinden Sert Eleştiri
Düzenleme, halihazırda sürdürülebilirlik yatırımlarına milyonlarca avro ayırmış şirketleri dezavantajlı konuma düşürebilir; buna karşılık dönüşümü yıllarca erteleyen şirketler, daha uzun süre daha az ödeyerek emisyon yapmaya devam edebilecek. Hollanda merkezli çevre örgütü Natuur & Milieu, açıklanan revizyondan duyduğu hayal kırıklığını dile getirerek iklim değişikliğinin, ülkelerin ve kirletici şirketlerin erteleme siyasetini beklemediğini vurguladı.
Müzakereler Sürecek
ETS revizyonu ve 2030 sonrası dönem için genel iklim çerçevesine ilişkin müzakereler, Kasım-Aralık 2026’da devam edecek. Avrupa Parlamentosu’nun 2027 başında kendi müzakere pozisyonunu belirlemesi bekleniyor; ardından Parlamento, Konsey ve Komisyon nihai yasa metni için trilog görüşmelerine oturacak.
Nhaber.lnl
