Hollanda – Hollanda Ekonomik Politika Analiz Bürosu (CPB) tarafından yapılan araştırmaya göre, serbest meslek sahipleri (zzp’ers) için iş göremezlik sigortası, gelir kaybı yaşandığında sabit giderlerin karşılanmasında sınırlı bir koruma sağlıyor. Araştırma, çalışanlar ile serbest meslek sahiplerinin işsiz kalmaları veya hastalanmaları durumunda ne kadar süre ayakta kalabildiklerini inceliyor.
CPB Çalışma ve Bilgi Bölümü Başkanı Jonneke Bolhaar, “Serbest meslek sahipleri hastalandıklarında tüm gelirlerini anında kaybediyor. Buna karşın çalışanlar, hastalık durumunda iki yıl boyunca maaş almaya devam edebiliyor” dedi. Mevcut planlara göre 2030 yılından itibaren serbest meslek sahipleri için iş göremezlik sigortasının zorunlu hale getirilmesi bekleniyor.
Ancak şu anda Hollanda’daki serbest meslek sahiplerinin yaklaşık yüzde 75’inin bu sigortaya sahip olmadığı belirtiliyor. Geçici hükümete göre bunun en önemli nedeni, sigorta primlerinin yüksek bulunması.
Her Dört Zzp’erden Biri Zor Durumda Kalıyor
Araştırmaya göre serbest meslek sahiplerinin yaklaşık yüzde 70’i, hastalık nedeniyle çalışamaz duruma geldiklerinde ilk iki yıl boyunca sabit giderlerini karşılayabiliyor. Bir yıl bekleme süreli sigorta yaptırılması halinde bu oran yüzde 75’e çıkıyor. Buna karşın her dört serbest meslek sahibinden biri, sabit masraflarını karşılayamıyor.
CPB verileri, serbest meslek sahiplerinin yüzde 15’inden fazlasının ise gelirleri aniden kesildiğinde yalnızca birkaç ay dayanabildiğini ortaya koyuyor. Bolhaar, “Çoğu kişi belirli bir süre idare edebiliyor ancak hatırı sayılır bir kesim bunu başaramıyor. Eğer bir yıl içinde mali sıkıntı başlıyorsa, iki yıl sonra devreye giren bir sigorta çok fazla yardımcı olmuyor” değerlendirmesinde bulundu.
Tasarruf Eksikliği Risk Yaratıyor
Araştırmada, ücretli çalışanların işsizlik veya hastalık durumunda ortalama gelir seviyelerinin daha yüksek olduğu vurgulandı. Bunun temel nedeni, çalışanların WIA ve WW gibi sosyal sigorta sistemlerinden faydalanabilmesi. Serbest meslek sahipleri ise bu haklara sahip olmadıkları için kira, mortgage ve enerji giderleri gibi sabit masraflar karşısında daha hızlı maddi sıkıntı yaşayabiliyor.
CPB’ye göre gelir kaybı karşısında finansal olarak kırılgan olan tek grup serbest meslek sahipleri değil. Gençler, kiracılar ve tek gelirli haneler de genellikle düşük tasarrufa ve yüksek sabit giderlere sahip. Bu gruplar da ani gelir kaybı durumunda daha hızlı şekilde mali zorlukla karşı karşıya kalıyor.
