Gerçek mi yoksa hayal ürünü mü olduğu tartışılan Yada Taşı, Çin ve İlk Müslüman Türk devletlerinin kaynaklarında da yer alan ve kralların sırrını ele geçirmek için çaba sarf ettiği bir tarihi olgu. TRT AVAZ’da yayınlanan Gökyüzü Bilgeliği programında görüşlerine yer verilen Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih bölümünde Araştırma Görevlisi Dr. A. Metin Çelikbilek, Yada Taşı hakkında ilginç bilgiler verdi.
YAĞMUR YAĞDIRDIĞINA İNANILAN YADA TAŞI GERÇEK MİYDİ?
Bozkır Türklerinin Yada Taşı ile yağmur yağdırdığı iddia edilir ve hatta bazen bu taş sayesinde düşmanlarına karşı yağışları silah olarak da kullandıkları da belirtilir. Yada Taşı, kimilerine göre Türk Kamlarının sırrını çözdüğü doğal bir taş kimilerine göre büyü sayesinde yağmur yağdıran bir nesne, kimilerine göre ise tamamen safsata idi. Ancak Çin ve İlk Müslüman Türk Devletlerinin kaynaklarına bakılırsa bu taş gerçekti ve krallar bu taşı ele geçirmeye çalışıyorlardı.
Eski Türklerde Yapay Yağmur Sanatı ve Yada Taşı Geleneği
TRT Avaz’da yayınlanan “Gökyüzü Bilgeliği” belgeseli, eski Türklerin doğayla kurduğu mistik ve bilimsel bağı ekranlara taşıdı. Günümüzde bulut tohumlama ve yağmur bombası gibi yöntemlerle gerçekleştirilen yapay yağmur yağdırma çalışmalarının kökeninin, kadim Türk tarihinde “Yada Taşı” geleneğine dayandığı belirtildi.
Belgeselde yer verilen tarihi rivayetlere göre Yada taşı hem kuraklık yıllarında su temini hem de düşmanların işini zorlaştırılacak bir savaş silahı olarak kullanılıyordu.
Programda tarihi rivayetleri anlatan Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih bölümünde Araştırma Görevlisi Dr. A. Metin Çelikbilek, “Uygurcada doğrudan “yağmur” anlamına gelen “yada” kelimesi, İslami dönemle birlikte “zarahat tilemek” (yağmur duası) kavramına dönüşmüştür. Tarihi kaynaklarda “yadacılar” olarak adlandırılan Bozkır kamlarının (şamanlarının), Yada taşı vasıtasıyla yağmur yağdırma konusunda usta oldukları kaydedilmiştir” dedi.
Öelikbilek: Atalarımız Ellerindeki Gücü Temkinli Kullandı
Belgeselde değerlendirmelerde bulunan Dr. A. Metin Çelikbilek, eski Türklerin Tengri’den rahmet dilemek amacıyla kullandıkları Yada taşını rastgele çalıştırmadıklarını vurguladı. Çelikbilek, kış aylarında veya aşırı derecede Yada taşı kullanılmasından kaçınıldığını; aksi halde insanların ve hayvanların telef olmasından korkulduğunu ifade etti.
Yada Taşının Gücü Kullanıldıkça azalıyordu!
Uygur inancına göre Yada taşının kullanıldıkça gücünün azaldığı ve bir taşın en fazla 3 yıl boyunca etkisini koruyabildiği belirtildi.
Kaşgarlı Mahmud Yada ile Yağmur Yağdırıldığını görmüş!
Eski Türklerin atmosfere karşı geliştirdiği bir korunma mekanizması olan Yada taşı, Divan-ı Lugat-it-Türk’te de yer buluyor. Kaşgarlı Mahmud’un eserinde bu taşla ilgili efsanelere yer verdiği ve Yada taşı kullanılarak yağmur yağdırıldığına bizzat şahit olduğunu kaydettiği aktarıldı.
