Hollanda hükümeti, 2027 yılından itibaren tüm işletmelerin nakit ödemeyi kabul etmesini zorunlu kılmaya hazırlanıyor. Amaç, toplumdaki herkesin ödeme sistemlerine eşit şekilde erişebilmesini sağlamak. Ancak perakende ve horeca sektörlerinde bu karar kaygıyla karşılandı. İşletmelerin en büyük çekincesi ise güvenlik.
Inretail Direktörü Jan Meerman, düzenlemenin esnafa seçim hakkı tanımadığını belirterek, “İşletmeler nakit kabul edip etmeyeceklerine kendileri karar verebilmeli. Pinden vazgeçmek için hiçbir neden yok; daha ucuz, daha güvenli ve daha verimli” dedi.
Horeca Nederland’dan Marijke Vuik de sektörde nakitsiz çalışma eğiliminin hızla arttığını ve bunun neredeyse tamamen güvenlik gerekçesiyle olduğunu ifade etti: “Kasada para bulundurmak risk yaratıyor. Gün sonunda yüklü miktarda nakitle dışarı çıkmak işletmeler için ciddi bir tehdit.”
Nakit İşlemin Maliyeti Daha Yüksek
Betaalvereniging Nederland’ın verilerine göre bir pin işlemi işletmelere ortalama 17 sent’e mal olurken, nakit ödeme 61 sent’e kadar çıkıyor. Ek maliyetin büyük bölümü para sayımı, muhasebe işlemleri ve paranın bankaya yatırılması gibi süreçlerden kaynaklanıyor.
Hollanda’da perakende işletmelerin yaklaşık yüzde 5’i tamamen nakitsiz olarak çalışıyor. Tüketicilerin çoğu da tercihini pinden yana kullanıyor. 2014’te tüm ödemelerin yüzde 53’ü nakit yapılırken, 2024’te bu oran yüzde 19’a kadar geriledi.
‘Güvenlikte Geniş İstisnalar Şart’
Meerman, zorunluluğun özellikle güvenlik nedeniyle sorun oluşturduğunu belirtti: “Kısa süre önce silahlı bir soygun yaşamış bir işletmecinin kasasında nakit bulundurmasını bekleyemezsiniz. Akşam tek başınıza çalışıyorsanız veya kapanış sonrası yüklü parayla bankaya gitmeniz gerekiyorsa risk çok daha büyük.”
Nakit Ödemelerin Tercih Edildiği Alanlar Hâlâ Var
Betaalvereniging’den Berend Jan Beugel’e göre nakit, özellikle mahremiyet gerektiren ödemelerde tercih ediliyor. “Wallen bölgesindeki işletmelerde ve yetişkin ürünleri satan mağazalarda ödemeler hâlâ büyük ölçüde nakit yapılıyor. Pazar tezgâhlarında da nakit güçlü konumunu koruyor.”
Bunun yanında, kayıtdışı ekonomi açısından bazı işletmelerin nakdi avantajlı bulduğu da bilinen bir gerçek.
Pin Only Dönemi Sona Eriyor
Bazı sektörlerde tamamen kartla ödeme kabul eden işletmeler bulunuyor. Apotekler, sinemalar ve belediye hizmet noktaları nakdi nadiren kabul ediyor. Ancak yeni düzenleme ile buna son verilecek. Beugel, gelişmeyi olumlu karşıladıklarını, benzer bir düzenlemenin Avrupa düzeyinde de yolda olduğunu ifade etti.
Kriz Korkusu ve Nakit Tavsiyesi
Öte yandan, belirsiz ekonomik dönemler nakde olan ilgiyi artırdı. Nibud, yılın başında yaptığı açıklamada olası bir dijital ödeme kesintisine karşı her yetişkin için en az 70 euro, her çocuk için 30 euro nakit bulundurulmasını önermişti.
Hükümetin yeni adımıyla birlikte nakit para, gerileyen kullanım oranlarına rağmen yeniden gündemin merkezine oturmuş durumda. Esnaf ise zorunluluğun nasıl uygulanacağı ve hangi istisnaların tanınacağı konusunda netlik bekliyor.
