Hollanda’da kamu yayıncılığı yapan Ongehoord Nederland’ın (ON!) geleceğiyle ilgili önemli bir adım atıldı. Eğitim, Kültür ve Bilim Bakanı Rianne Letschert, yayın kuruluşunun kamu yayıncılığı kapsamındaki tanınmışlığının geri çekilmesi için resmi süreci başlattı. Gelişmeyi DENK Milletvekili Doğukan Ergin de sosyal medya hesabından duyurdu.
Hollanda’da özellikle hükümet politikalarına yönelik sert eleştirileri ve farklı siyasi bakış açılarını öne çıkarmasıyla bilinen Ongehoord Nederland (ON!), kamu yayıncılığı sisteminden çıkarılma tehlikesiyle karşı karşıya.
Eğitim, Kültür ve Bilim Bakanı Rianne Letschert, 8 Eylül Salı günü ON!’un kamu yayıncılığı kapsamındaki tanınmışlığının geri çekilmesi için resmi prosedürü başlattığını açıkladı.
Ancak önemli bir ayrıntı var: ON! henüz kapatılmış veya yayından kaldırılmış değil. Bakanlık şu anda iptal sürecini başlatmış durumda. Kuruluşun görüşü ve savunması alındıktan sonra nihai karar verilecek.
Gelişmeyi DENK Milletvekili Doğukan Ergin duyurdu
Kararı sosyal medya hesabından paylaşan DENK Milletvekili Doğukan Ergin, gelişmeyi kamuoyuna duyurdu.
Ergin’in paylaşımında, Ongehoord Nederland’ın kamu yayıncılığından çıkarılması olumlu karşılanırken, kuruluşun vergi mükelleflerinin ödediği paralarla finanse edilmesine son verilmesi gerektiği ifade edildi.
Paylaşımda ayrıca “Bu daha başlangıç” mesajı verildi.
Ergin’in paylaşımında, ON!’un kamu yayıncılığından çıkarılmasının gecikmiş bir karar olduğu savunulurken, gazetecilik özgürlüğüne ilişkin tartışmalara da dikkat çekildi.
Doğukan Ergin, Hollanda Temsilciler Meclisi’nde DENK milletvekili olarak görev yapıyor.
Bakanlık neden ON!’un lisansını çekmek istiyor?
Hollanda hükümetinin açıklamasına göre kararın temelinde tek bir yayın veya siyasi görüş bulunmuyor. Bakanlık, ON! hakkında yapısal ve kurumsal sorunlar bulunduğunu belirtiyor.
Hollanda Medya Kurumu’nun (Commissariaat voor de Media) değerlendirmesine göre ON!;
- medya ve diğer yasal düzenlemelere uyma,
- kamu kaynaklarını kurallara uygun kullanma,
- gazetecilik kalite standartlarına uyma,
- kurum içindeki yönetim ve denetim süreçlerini düzgün yürütme
konularında ciddi eksiklikler gösteriyor.
Bakanlık, bu sorunların artık kamu yayıncılığı içerisinde faaliyet gösteren bir kuruluş için kabul edilebilir sınırların dışına çıktığı görüşünde.
Bir yıl içinde iki yaptırım uygulandı
ON! açısından süreci ağırlaştıran bir diğer gelişme ise son bir yıl içerisinde iki ayrı yaptırım almış olması.
Bunlardan biri çıkar çatışması ve yayıncılık kurallarına uyulmaması nedeniyle verilen para cezası.
İkinci yaptırım ise ON!’un mali yönetimiyle ilgili istenen bilgileri eksiksiz şekilde vermemesi nedeniyle uygulanan para cezası tehdidi içeren idari yaptırım oldu.
Hollanda Medya Yasası kapsamında aynı yayıncıya bir yıl içinde iki yaptırım uygulanması, bakanın tanınmışlığın geri çekilmesini değerlendirmesine hukuki dayanak oluşturabiliyor.
NPO da ON!’un sistemden çıkarılmasını istedi
Hollanda kamu yayıncılığının çatı kuruluşu NPO da geçtiğimiz günlerde bakanlığa başvurarak ON!’un geçici tanınmışlığının geri çekilmesini istedi.
NPO, ON! ile diğer kamu yayıncıları arasındaki iş birliği sorunlarının artık kalıcı ve çözülemeyecek bir noktaya geldiğini savundu.
NPO’ya göre ON!’un gazetecilik kurallarını sistematik şekilde ihlal etmesi, kamu yayıncılığı içerisindeki çalışma ilişkilerini de olumsuz etkiliyor.
Ancak NPO önemli bir noktayı da kabul ediyor: ON!, kamu yayıncılığı içerisinde farklı görüşlerin temsil edilmesine katkı sağlıyor.
NPO, ifade özgürlüğü ve yayıncılıkta farklı görüşlerin bulunmasının önemli olduğunu, ancak bunun kamu yayıncılığı sisteminin genel işleyişi pahasına sürdürülemeyeceğini belirtiyor.
Hitler görüntüsü tartışması da dosyaya eklendi
ON! hakkında son haftalarda yaşanan en büyük tartışmalardan biri, bir internet programında Adolf Hitler’e ait görüntülerin kullanılması oldu.
“Let’s Twist Again” adlı programdaki Hitler görüntüleri kamuoyunda tepkiye neden oldu. ON! daha sonra söz konusu bölümü internetten kaldırdı.
Bu olay, kuruluşun gazetecilik anlayışı ve yayın politikasıyla ilgili tartışmaları yeniden alevlendirdi. Ancak hükümetin bugünkü açıklamasına göre lisansın geri çekilmesi kararı tek bir program veya Hitler görüntüsü nedeniyle alınmış değil. Kararın arkasında daha geniş kapsamlı ve uzun süredir devam eden kurumsal sorunlar bulunuyor.
“Basın özgürlüğüne müdahale mi?”
Kararla birlikte Hollanda’da basın özgürlüğü ve kamu yayıncılığının sınırları konusundaki tartışma da yeniden gündeme geldi.
ON! yönetimi, kendisine yönelik girişimlere karşı mücadele edeceğini açıklıyor. Kuruluşun yöneticisi Peter Vlemmix, lisansın iptal edilmesi halinde karara karşı çıkacaklarını söyledi.
Hükümet ise kararın ON!’un siyasi görüşleriyle ilgili olmadığını özellikle vurguluyor.
Bakan Letschert, kamu kaynaklarıyla yayın yapan kuruluşların uyması gereken açık kurallar bulunduğunu ve bu kuralların sürekli ihlal edilmesi halinde hükümetin müdahale edebileceğini belirtiyor.
ON! daha önce de kapatılmanın eşiğine gelmişti
Ongehoord Nederland’ın kamu yayıncılığı sisteminden çıkarılması ilk kez gündeme gelmiyor.
NPO, 2023 yılında da ON!’un tanınmışlığının geri çekilmesini istemişti. Ancak o dönemde hükümet, böyle ağır bir karar için yeterli hukuki dayanak bulunmadığına karar vermiş ve ON!’un kamu yayıncılığı sisteminde kalmasına izin vermişti.
2026 yılında ise medya denetim kurumunun yeni tespitleri, NPO’nun talebi ve uygulanan yaptırımlar nedeniyle durum daha ciddi bir aşamaya geldi.
Şimdi ne olacak?
Bakanlığın bugün başlattığı süreç henüz nihai karar anlamına gelmiyor.
Önümüzdeki aşamada ON!’a resmi olarak hazırlanan karar gönderilecek. Kuruluşun görüşü ve itirazları alınacak. Bakanlık bu süreci değerlendirdikten sonra ON!’un kamu yayıncılığı kapsamındaki tanınmışlığının geri çekilip çekilmeyeceğine kesin olarak karar verecek.
Nihai karar ON! aleyhine çıkarsa kuruluşun itiraz ve mahkeme yoluna başvurma hakkı bulunuyor.
Hollanda’da önemli medya tartışması
ON!’un kamu yayıncılığından çıkarılması gerçekleşirse, bu Hollanda medya tarihinde dikkat çekici bir gelişme olacak.
Bir tarafta kamu yayıncılığında farklı siyasi görüşlerin temsil edilmesi ve basın özgürlüğünün korunması gerektiği savunulurken, diğer tarafta kamu kaynaklarından yararlanan yayın kuruluşlarının gazetecilik, mali yönetim ve yayıncılık kurallarına uyması gerektiği belirtiliyor.
Dolayısıyla bugün alınan karar ON!’un hemen yayından kaldırılması anlamına gelmiyor. Ancak kuruluşun Hollanda kamu yayıncılığı içerisindeki geleceği artık ciddi biçimde tehlikede.
Kaynak: Hollanda Hükümeti, NPO, Hollanda Temsilciler Meclisi.
