Rotterdam’da düzenlenen önemli bir toplantıda, Hollanda’da yaşayan Türk ve Faslı yaşlıların karşılaştığı ekonomik, sosyal ve kültürel sorunlar ele alındı.
Rotterdam Randstad Letselschade Merkezi’nde gerçekleştirilen toplantı, göçmen yaşlı nüfusunun yaşadığı sistemik sorunlara çözüm arayışının bir parçası oldu. Türkler İçin Danışma Kurulu, Fas Hollandalılar İşbirliği Birliği, Rotterdam Yaşlılar Dayanışma ve İşbirliği Vakfı ile çeşitli sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerinin katıldığı etkinlikte, yaşlı göçmenlerin hayatını zorlaştıran temel meseleler masaya yatırıldı.
Emeklilik Sistemi Göçmenleri Mağdur Ediyor
Toplantıda öne çıkan en önemli konu, Hollanda emeklilik sisteminin göçmenler aleyhine işlemesi oldu. Hollanda’da devlet emeklilik maaşı olan AOW, kişinin Hollanda’da yaşadığı süreye göre hesaplanıyor. 65 yaşından önceki 50 yılı tam olarak Hollanda’da geçirmeyenler, yaşamadıkları her yıl için yüzde 2 oranında maaş kaybına uğruyor.
''1960’lı yıllarda genç yaşta işçi olarak Hollanda’ya gelen Türk ve Faslı göçmenler, bu sistemden en çok zarar gören kesim. Çoğu 20’li veya 30’lu yaşlarında geldiği için, emeklilik dönemlerinde tam maaş alamıyor ve asgari ücretin altında gelirle geçinmek zorunda kalıyor. Birçok göçmen emekli, ek sosyal yardım başvurusunda bulunmak mecburiyetinde.
Yalnızlık ve Sosyal İzolasyon Artıyor
Finansal sıkıntıların yanı sıra, göçmen yaşlılar ciddi yalnızlık sorunuyla karşı karşıya. Yapılan araştırmalar, Türk yaşlıların neredeyse dörtte birinin kendini ciddi şekilde yalnız hissettiğini ortaya koyuyor. Bu oran Hollandalı yaşlılarda yüzde 4 seviyesinde.
İlginç olan, Türk ve Faslı yaşlıların aile bağlarının güçlü olmasına, eşleri ve çocuklarıyla bir arada yaşamalarına rağmen yalnızlık hissinin daha yoğun olması. Uzmanlar bunun nedenini sağlık sorunları, düşük gelir düzeyi ve hayat üzerinde kontrol kaybı hissi olarak açıklıyor.
Amsterdam, Rotterdam, Lahey ve Utrecht gibi büyük şehirlerde yapılan çalışmalarda, Türk yaşlıların yüzde 69’unun, Faslı yaşlıların ise yüzde 64’ünün orta veya ciddi derecede yalnız hissettiği tespit edildi. Bu rakam Hollandalı yaşlılarda yüzde 50 civarında.
Dil Engeli ve Bilgi Eksikliği
Toplantıda vurgulanan bir diğer önemli nokta, dil ve bilgi eksikliğinin yaşlı göçmenleri hakları konusunda mağdur etmesi oldu. Hollandaca konuşamayan veya okuma yazma bilmeyen yaşlılar, sosyal destek mekanizmalarından tam olarak yararlanamıyor. Karmaşık bürokrasi ve dijitalleşen hizmetler, bu kesimi daha da zor durumda bırakıyor.
Türkiye’den Emeklilik Hakkı Kullanma Zorluğu
Hollanda’da yaşayan Türk göçmenler için bir diğer sorun, Türkiye’den emeklilik haklarını kullanma sürecindeki karmaşıklık. Türkiye’de prim ödeyerek emeklilik hakkı kazananlar, Hollanda’da ikamete dayalı sosyal yardım veya ödenek almamaları gerektiği kuralıyla karşılaşıyor. AOW ve yüksek oranlı maluliyet aylığı bu kuralın dışında tutulsa da, birçok göçmen bu karmaşık süreçte hak kaybına uğruyor.
Çözüm İçin Birlikte Hareket
Toplantının moderatörlüğünü yapan OSO Yönetim Kurulu Üyesi Oktay Ünlü, yaşlıların sadece yardım alan değil, aynı zamanda bilgi ve tecrübeleriyle topluma katkı sunan bireyler olduğunun altını çizdi. “Yaşlılarımız toplumun belleğidir. Onların ekonomik ve sosyal yaşamda hak ettikleri değeri bulmaları için birlikte çalışmalıyız” dedi.
Katılımcılar, bu sorunların sistematik bir analizle ele alınması gerektiğini vurguladı. Raporlama süreçlerinin nasıl geliştirileceği, verilerin nasıl toplanıp analiz edileceği ve politik çevrelerle nasıl daha güçlü iletişim kurulabileceği üzerine detaylı değerlendirmeler yapıldı.
İlk Nesil Göçmenler Zorlu Dönemde
Hollanda’da yaklaşık 400 bin Türk ve benzer sayıda Faslı yaşıyor. Bu toplulukların yaşlı kesimi, 1960’lı yıllarda işçi olarak gelen ilk neslin temsilcileri. Onlarca yıl bu ülkeye emek veren, vergi ödeyen bu insanlar, şimdi emeklilik dönemlerinde sistem karşısında mağdur durumda.
Toplantı sonunda, elde edilen veriler ışığında kapsamlı bir rapor hazırlanarak ilgili kurumlarla paylaşılacağı açıklandı. Ayrıca, yaşlıların sosyal katılımını artıracak ortak projeler geliştirilmesi kararlaştırıldı.
Rotterdam Yaşlılar Dayanışma ve İşbirliği Vakfı, yaşlı vatandaşların konut, refah, sağlık hizmeti ve finansal güvenlik alanlarındaki çıkarlarını temsil etmeye devam edeceğini ve yaşlıların politika ve karar alma süreçlerinde seslerinin duyulması için mücadele edeceğini belirtti.
