ROTTERDAM | NHABER.NL – Hollanda gündemi
Rotterdam’da yaşlılara yönelik ücretsiz toplu taşıma uygulamasının 2027’den itibaren sınırlandırılması planı büyük tepkiye yol açtı. Belediye binası önünde toplanan vatandaşlar, yıllardır yararlandıkları ücretsiz ulaşım hakkının ellerinden alınmasına karşı çıktı. Göstericiler, özellikle düşük gelirli emeklilerin sosyal hayattan koparılacağı uyarısında bulunarak, “Ücretsiz toplu taşıma istiyoruz, pes etmiyoruz” mesajı verdi
Rotterdam’da yaşlıların ücretsiz toplu taşıma hakkı, 2027 yılı bütçe görüşmelerinin en çok tartışılan konularından biri haline geldi. Belediye yönetiminin mevcut uygulamayı sona erdirme kararı, emekliler, sivil toplum kuruluşları ve çeşitli siyasi çevrelerin tepkisini çekti.
Belediye binası önünde gerçekleştirilen protestoda kırmızı bayraklar ve pankartlar taşıyan vatandaşlar, ücretsiz ulaşım uygulamasının devam etmesini istedi. Eylemciler, açtıkları büyük pankartla taleplerini dile getirirken, belediye yönetimine de açık bir çağrıda bulundu: Yaşlıların ulaşım hakkından vazgeçilmemeli..
Ücretsiz ulaşım hakkı neden tartışılıyor?
Rotterdam’da bugüne kadar AOW (Hollanda devlet emekliliği) alma hakkına sahip kent sakinleri, gelir durumlarına bakılmaksızın toplu taşıma araçlarından ücretsiz yararlanabiliyordu.
Ancak belediye yönetimi, artan ulaşım maliyetleri ve yaşlanan nüfus nedeniyle bu uygulamanın şehir bütçesi üzerindeki yükünün giderek büyüdüğünü savunuyor. Belediye yönetiminin planına göre, bütün AOW emeklilerini kapsayan ücretsiz ulaşım uygulaması 1 Ocak 2027 itibarıyla sona erecek.
Bu karar, yalnızca bir ulaşım desteğinin kaldırılması olarak değil, yaşlıların günlük yaşamını ve toplumsal hayata katılımını doğrudan etkileyebilecek bir değişiklik olarak değerlendiriliyor.
Bu düzenlemenin yaklaşık 20 bin Rotterdamlı emekliyi kapsaması öngörülüyor. Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Yeni uygulama, gelir durumuna bakılmaksızın bütün emeklilere değil, belirlenen gelir sınırının altında kalanlara yönelik olacak.
Yeni sistemin 1 Mart 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi ihtimali üzerinde duruluyor. Mevcut uygulamanın ise 1 Ocak 2027’de sona ermesi planlanıyor. Böylece iki tarih arasında, yani ocak ve şubat aylarında ücretsiz ulaşımın nasıl sağlanacağı konusunda belediye ile toplu taşıma işletmeleri RET ve EBS’nin geçici bir çözüm aradığı bildirildi.
Bu durum, özellikle düşük gelirli emeklilerin yeni sistemden yararlanabilmesi açısından önemli. Çünkü destekten faydalanmak isteyenlerin yalnızca Rotterdam’da ikamet etmesi değil, aynı zamanda belirlenen gelir koşulunu da karşılaması gerekecek.
Belediye meclisinde tartışma büyüyor
Ücretsiz ulaşımın kaldırılması, Rotterdam Belediye Meclisi’nde de ciddi tartışmalara neden oldu.
14 Ekim’de 2027 bütçesi öncesinde gerçekleştirilen görüşmelerde, belediye meclisine görüşlerini iletmek üzere 24 kişi söz aldı. Katılımcıların önemli bir bölümü, yaşlılar için ücretsiz toplu taşımanın kaldırılmasına ve şehirde ücretli park uygulamasının genişletilmesine karşı çıktı.
10 Kasım Salı günü yapılan bütçe görüşmelerinde de konu yeniden gündeme geldi. Muhalefet partileri, ücretsiz ulaşım uygulamasının korunması amacıyla çeşitli öneriler ve değişiklik teklifleri sundu. Ancak belediye yönetimi bu teklifleri desteklemedi.
Belediye yönetimini oluşturan PRO, D66, VVD, Volt ve CDA partilerinin oluşturduğu koalisyon, ücretsiz ulaşımın bütün AOW emeklileri için sona erdirilmesi kararını savunmayı sürdürdü.
Ulaşım ve inşaat alanından sorumlu belediye yöneticisi Zeegers, bütçede kaynakların konut yapımı, evsizlerle mücadele ve güvenlik gibi alanlara da ayrılması gerektiğini belirterek kararın arkasında durdu.
12 Kasım Perşembe günü yapılması planlanan bütçe oylaması, düzenlemenin siyasi geleceği açısından önem taşıyor.
Özellikle tek başına yaşayan, sınırlı emekli maaşıyla geçinmeye çalışan ve sağlık sorunları nedeniyle düzenli olarak hastaneye gitmek zorunda kalan yaşlılar için ulaşım giderleri ciddi bir yük oluşturabiliyor.
Ücretsiz ulaşım sayesinde emekliler:
Hastane ve doktor randevularına daha kolay gidebiliyor.
Çocuklarını, torunlarını ve yakınlarını ziyaret edebiliyor.
Sosyal etkinliklere ve kültürel faaliyetlere katılabiliyor.
Alışveriş ve günlük ihtiyaçlarını daha rahat karşılayabiliyor.
Evden çıkarak yalnızlık ve sosyal izolasyonla mücadele edebiliyor.
Bu nedenle uygulamanın kaldırılmasına karşı çıkanlar, belediyenin tasarruf kararının yaşlıların yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini de hesaba katması gerektiğini savunuyor.
Bu kuşağın bir kısmı sınırlı emekli geliriyle yaşamını sürdürüyor. Ücretsiz toplu taşıma, bu kişiler için camiye gitmek, arkadaşlarıyla görüşmek, aile ziyaretlerinde bulunmak ve günlük ihtiyaçlarını karşılamak açısından önemli bir kolaylık sağlıyor.
Yeni düzenlemenin gelir şartına bağlanması, özellikle belirlenen sınırın üzerinde gelire sahip emeklilerin ücretsiz ulaşım hakkını kaybetmesi anlamına geliyor.
Dolayısıyla tartışma, Rotterdam’daki Türk toplumu başta olmak üzere farklı göçmen kökenli toplulukları da yakından ilgilendiriyor.
Göstericilerin mesajı açık: Yaşlılık döneminde ekonomik kaygılar nedeniyle insanların evlerinden çıkamaz hale gelmesi kabul edilemez.
Belediye yönetimi bütçe dengelerini ve artan ulaşım maliyetlerini gerekçe gösterirken, uygulamanın devamını isteyenler ise sosyal devlet anlayışının yalnızca bütçe hesaplarıyla değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Rotterdam’da ücretsiz toplu taşıma tartışmasının önümüzdeki dönemde de gündemde kalması bekleniyor. Emeklilerin ve destek veren kuruluşların mücadelesinin belediye meclisindeki kararları nasıl etkileyeceği ise merak konusu.
NHABER.NL – Hollanda’daki gelişmeleri Türkçe olarak aktarıyoruz.
