Son günlerde sosyal medyada yayılan bazı videolarda, akıllı televizyonların evin içerisindeki görüntüleri üreticilere gönderdiği ileri sürülüyor.
Sosyal medyada yayılan videolardaki yanlış algıyı düzeltmek şart: Televizyonların sizi kamera veya mikrofonla izlediği iddiası doğru değil; konu aslında ACR teknolojisi üzerinden ekrandaki içeriğin takip edilmesidir. Özel hayatınızın mahremiyetini doğrudan ilgilendiren bu durumu köşe yazımda tüm detaylarıyla ele alacağım, çünkü gerçekler hiçbir abartıya gerek duymayacak kadar çarpıcı.
ACR nasıl çalışıyor?
Sistem Shazam’a benziyor. Televizyon düzenli aralıklarla ekrandan kısa görüntü ve ses parçaları alıyor, bunlardan dijital bir “parmak izi” üretiyor ve sunucuya gönderiyor. Sunucu bu izi film, dizi ve reklam veritabanıyla eşleştirip ne izlediğinizi çıkarıyor. Elde edilen izleme profili reklam hedeflemede kullanılıyor.
Mahkemeye taşındı
Aralık 2025’te Teksas Başsavcısı Ken Paxton, Sony, Samsung, LG, Hisense ve TCL’ye dava açtı. İddiaya göre bu firmalar izleme verilerini ACR ile izinsiz topladı ve paraya çevirdi. Savcılığın iddiası şu: ACR, ekran görüntüsünü her 500 milisaniyede bir alabiliyor ve bunu kullanıcının bilgisi olmadan şirkete iletebiliyor. Dilekçelere göre bu, parola ve banka bilgisi gibi hassas verilerin ekrana gelmesi durumunda risk de yaratıyor.
Davaların bugünkü durumu şöyle:
Samsung, Teksaslılardan açık ve bilgilendirilmiş onay almadan ACR verisi toplamamayı ve ekrandaki gizlilik mesajlarını yeniden yazmayı kabul etti.
Son haberlere göre Samsung ve LG, Teksas’ta ACR öncesi “opt-in” onay almayı kabul etti. Sony, Hisense ve TCL hakkındaki davalar sürüyor.
Bu davalar henüz sonuçlanmadı. Suçlamalar savcılığın iddiaları olarak aktarılmalı.
Konu yeni de değil. Vizio, 2015-2017 arasında açılan davalar sonucunda FTC ve New Jersey’e toplam 2,2 milyon dolar ödedi, ayrıca toplu davalarda 17 milyon dolarlık uzlaşmaya gitti. (theregister)
HDMI de güvenli değil
2024’te University College London, UC Davis ve Madrid’deki Carlos III Üniversitesi araştırmacılarının çalışması dikkat çekti. Bulgu şuydu: ACR, televizyon internete bağlı olduğu sürece, “aptal” harici ekran olarak kullanıldığında da çalışıyor. Yani oyun konsolu ya da laptop bağlamak bu izlemeyi engellemiyor. Streaming uygulamalarında ise durum farklı. Bunlarda ACR içeriği göremiyor. Muhtemel neden, streaming servislerinin kullanıcı verisini zaten kendilerinin toplaması. (security) (quest)
Avrupa ve Hollanda: GDPR koruyor mu?
Hollanda’daki okurlarımız için en kritik soru bu. Hollanda Veri Koruma Kurumu (AP), Macar, İtalyan ve Lihtenştayn denetçileriyle birlikte üç akıllı televizyonun görünmeyen veri akışlarını inceleyen bir ön araştırma raporu hazırladı. AP’nin resmi tutumu açık: üreticiler, çevrimiçi izleme davranışınızı toplamak ve saklamak için sizden izin istemek zorunda.
Ama uygulamada tablo pek öyle değil. Hollandalı basın şunu yazıyor: Avrupa televizyonlarında da ACR sık görülüyor. GDPR daha sıkı olsa da, kullanıcı kurulumda gizlilik koşullarını kabul ettikten sonra özellik çoğu zaman varsayılan olarak açık kalıyor. Bir de dürüst bir çekince var: araştırmacılar Hollanda’da satılan televizyonları incelememiş. Bizdeki cihazların tam olarak ne kaydettiği kesin değil, ama kaydedebildikleri belli.
Diaspora açısından ek soru
Kurulum sırasında çıkan uzun şartlar çoğu zaman Hollandaca ya da İngilizce, ve tek seçenek “Kabul et.” Bir Türk ailesi için bu, bilgilendirilmiş onay mı, yoksa tıklayıp geçmek mi? Günümüzün en güncel teknolojik ürünü olan televizyonları satın alırken, kurulum aşamasındaki teknik detayları göz ardı ederek kılavuzları incelemeden, süreci hızlandırmak adına tüm onay kutucuklarını kontrolsüzce işaretlemekteyiz; bu durum, kullanıcıların teknik konularda yeterli bilgiye sahip olmamasına sebebiyet vermektedir.
Okura pratik rehber
Ayarlar marka ve yazılım sürümüne göre değişir. Hollanda basınındaki anlatımlara göre:
Samsung: Gizlilik seçenekleri altında Viewing Information Services kapatılır.
LG: Gizlilik ve güvenlik altında Live Plus kapatılır.
Sony: Samba Interactive TV kapatılır.
TCL/Roku: Use Info from TV Inputs kapatılır.
Kaynaklara göre ilgili ayar kapatıldığında ACR verisi gönderimi duruyor. Yine de bazen sonrasında da veri toplanabildiği için reklam ve izleme ayarlarını da kapatmak gerekiyor.
