Uzmanlar unutkanlığın sadece yaşlılığa bağlanmaması gerektiğini vurguluyor: Demans erken tanı ile kontrol altına alınabiliyor.
Unutkanlık çoğu zaman yaşlılığın doğal bir sonucu olarak görülse de, uzmanlar bunun demansın erken habercisi olabileceği konusunda uyarıyor Nöroloji Uzmanı Dr. Ayla Sifoğlu, erken tanının önemine dikkat çekerek, “Demansın kesin tedavisi yok, ancak ilerlemesini yavaşlatmak ve yaşam kalitesini artırmak mümkün” dedi.
Demans dünya genelinde hızla artıyor
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl yaklaşık 10 milyon kişiye demans tanısı konuluyor. 2021’de demanslı hasta sayısı 57 milyona ulaştı. Uzmanlar, yaşlı nüfusun artışıyla birlikte bu rakamın daha da yükseleceğini öngörüyor.
Alzheimer Demans türleri arasında ilk sırada
Dr. Sifoğlu, demansın farklı türleri bulunduğunu belirterek en yaygın nedenin Alzheimer (%60-70) olduğunu söyledi. Alzheimer’ı, vasküler demans, Lewy cisimcikli demans ve frontotemporal demans izliyor.
Risk faktörleri
İleri yaş ve genetik yatkınlık dışında; hipertansiyon, diyabet, obezite, sigara ve alkol kullanımı, hareketsizlik, sosyal izolasyon, depresyon, beslenme yetersizlikleri ve hava kirliliği demans riskini artırıyor. İşitme kaybı da önemli bir risk faktörü. 40-50 yaş grubunda işitme kaybı yaşayanlarda demans riskinin %90 oranında artabileceği belirtiliyor.
Genç yaşta da görülebilir
Demans yalnızca ileri yaşlarda değil, 30-65 yaş arası bireylerde de ortaya çıkabiliyor. “Genç başlangıçlı demans” olarak tanımlanan bu tabloda hafıza kaybı yerine daha çok dil, görme ve davranış sorunları öne çıkıyor.
Erken belirtilere dikkat
Unutkanlık, eşyaları kaybetme, yolunu şaşırma, konuşmada güçlük, karar vermede zorlanma, aynı soruları tekrar sorma, kişilik ve davranış değişiklikleri demansın erken uyarıları arasında yer alıyor.
Kesin tedavisi yok ama yavaşlatılabiliyor
Bazı ilaçlarla demansın ilerlemesi yavaşlatılabiliyor. Fiziksel ve zihinsel olarak aktif kalmak, sosyal yaşamdan kopmamak ve kronik hastalıkları kontrol altında tutmak da sürece olumlu katkı sağlıyor.
Demansı önlemek için 10 öneri
- Düzenli egzersiz yapın.
- Zihinsel aktivitelerle meşgul olun.
- Sosyal çevrenizle bağ kurun.
- Diyabet ve obeziteyi kontrol edin.
- Kalp ve tansiyon sağlığınızı koruyun.
- İşitme sağlığınıza özen gösterin.
- Sigara içmeyin, alkolü sınırlayın.
- Depresyon için destek alın.
- Düzenli ve kaliteli uyuyun.
- Beyni travmalardan koruyun.
