Hollanda Sayıştayı’nın (Algemene Rekenkamer) yayımladığı yeni rapor, UWV’nin WIA (iş göremezlik) ödemelerinde yaptığı hataların boyutunu ortaya koydu. Binlerce kişi yıllar boyunca hak ettiklerinden daha az ödeme aldı. Bazı mağdurların kaybı birkaç on euroyla sınırlı kalırken, bazıları yaklaşık 25.000 euroya kadar gelir kaybına uğradı. UWV, eksik ödemelerin 2026 yılının ortasından itibaren geri verileceğini açıkladı.
Kuruma göre yaklaşık 33.000 WIA alıcısı doğru olmayan bir ödeme aldı. Bunların arasında 400 kişi ise tamamen haksız yere sıfır ödeme aldı. Sayıştay’ın raporuna göre, eksik ödeme yapılan kişilerin ortalama kaybı 2.745 euro.
UWV, halen hata ihtimali yüksek 43.000 dosyayı incelemeyi sürdürüyor. Bu nedenle kesin mağdur sayısının daha da artması bekleniyor.
Her Mağdura Bireysel Görüşme
''UWV sözcüsünün açıklamasına göre mağdurlar, geri ödeme süreci başlamadan önce kuruma davet edilerek bire bir görüşmeye alınacak. Bu görüşmelerde hak edilen miktarın ne olduğu ve geri ödemenin vergi ile sosyal yardımlar üzerindeki etkileri değerlendirilecek.
Geri Ödeme, Toeslagen Nedeniyle Geri Alınmayacak
Hükümet, WIA mağdurlarının alacağı paranın, daha sonra Toeslagen gibi birimlere geri ödenmek zorunda kalmaması için özel bir kompensatieregeling (telafi düzenlemesi) üzerinde çalışıyor. Düzenlemenin, kişiye hem hak ettiği geri ödemeyi hem de oluşabilecek olası geri tahsilat tutarını birlikte karşılaması üzerinde duruluyor.
Aşırı Ödeme Alanlardan Para İstenmeyecek
Sayıştay raporu, en az 12.000 kişinin ise fazla ödeme aldığını ortaya koydu. Ayrıca 1.600 kişinin WIA hakkı olmadığı halde bu ödemeleri aldığı belirlendi. Buna rağmen Sosyal İşler Bakanlığı, hiç kimseden geri ödeme talep edilmeyeceğini açıkladı.
Hataların Nedeni: Pandemi, İş Yükü ve Kötü IT Altyapısı
Rapor, hataların büyük bölümünün 2020–2024 arasında yapıldığını gösteriyor. Pandemi döneminde UWV personelinin evden çalışması, zayıf IT altyapısı ve artan başvuru yoğunluğu hataları tetikledi. WIA ödemelerinin hesaplama yöntemi oldukça karmaşık olduğundan hem UWV personeli hem de alıcılar bu hataları uzun süre fark edemedi.
Sayıştay, UWV’nin kalite yerine hıza odaklandığını, hata sinyallerinin dikkate alınmadığını ve Sosyal İşler Bakanı’nın da uyarı işaretlerini gözden kaçırdığını belirtti.
Hazırlanan rapora göre hükümet ve UWV, hataları düzeltme sürecini önümüzdeki iki yıl içinde tamamlamayı hedefliyor.
