Prinsjesdag’a günler kala hükümet bütçe planında önemli değişikliklere gitti. Sosyal güvenlik kesintilerinin bir bölümü geri çekilirken AOW kesintisinden vazgeçildi, sağlıkta eigen risico artışı ertelendi ve satın alma gücünü desteklemek için 1,5 milyar euro ayrıldı. Ancak bütün bu düzenlemelerin nasıl finanse edileceği hâlâ tartışma konusu.
Hollanda’da 2027 yılı bütçesi için hükümet ile koalisyon partileri arasında yapılan yoğun görüşmelerin ardından ilk ayrıntılar ortaya çıktı. Azınlık hükümeti, bütçeyi parlamentodan geçirebilmek için hem sol hem de sağ muhalefet partilerinden destek arıyor.
15 Eylül’de yapılacak Prinsjesdag ile birlikte 2027 yılına ilişkin Miljoenennota ve Rijksbegroting resmen açıklanacak.
Peki yeni bütçe planları vatandaşın hayatını nasıl etkileyebilir?
1. Satın alma gücüne 1,5 milyar euro destek
Hükümet, vatandaşların satın alma gücünü desteklemek amacıyla yaklaşık 1,5 milyar euro kaynak ayırıyor.
Bu düzenlemenin amacı özellikle yüksek yaşam maliyetleri karşısında hane bütçelerini rahatlatmak. Ancak bunun her vatandaşın hesabına doğrudan 1,5 milyar euronun dağıtılması anlamına gelmediğinin altı çiziliyor.
Vatandaş açısından anlamı: Vergiler, gelir destekleri ve diğer bütçe kararları üzerinden özellikle düşük ve orta gelirli hanelerin satın alma gücünün korunması hedefleniyor.
2. AOW kesintisi rafa kaldırıldı
Bütçe görüşmelerinin en dikkat çekici sonuçlarından biri AOW konusunda geldi.
Daha önce gündemde olan yaklaşık 2,8 milyar euroluk AOW tasarrufu artık uygulanmayacak.
Bu özellikle emekliler açısından önemli bir gelişme.
Vatandaş açısından anlamı: AOW ödemelerinde daha önce öngörülen tasarruf tedbirinin kaldırılması, emeklilerin gelirlerinin korunması açısından kritik önem taşıyor.
3. Sağlıkta eigen risico artışı ertelendi
2027 yılında sağlık sigortasındaki zorunlu eigen risico tutarının artırılması planlanıyordu.
Ancak hükümet, artışı bir yıl erteleme kararı aldı.
Daha önce Meclis’e sunulan yasa teklifinde, 2027 için zorunlu eigen risico’nun endeksleme sonrasında 60 euro artırılması öngörülüyordu.
Vatandaş açısından anlamı: Sağlık hizmetlerinden yararlanan kişiler için 2027 yılında planlanan ek maliyetin ertelenmesi, özellikle düzenli sağlık hizmeti kullanan haneler açısından önemli.
4. WW süresindeki değişiklik tamamen ortadan kalkmadı
Sosyal güvenlik alanındaki bazı kesintiler geri çekilirken WW, yani işsizlik ödeneği konusunda tartışma devam ediyor.
Hükümetin önceki planında WW süresinin iki yıldan bir yıla düşürülmesi öngörülüyordu. Yeni bütçe anlaşmasında bu değişikliğin uygulanması ertelenirken, düzenlemenin tamamen ortadan kaldırılmadığı belirtiliyor.
Vatandaş açısından anlamı: İşini kaybeden çalışanlar açısından işsizlik ödeneğinin ne kadar süre alınabileceği 2027 bütçesinin en önemli sosyal güvenlik başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
5. Benzin ve motorinde vergi indirimi bir yıl daha
Araç kullananlar açısından dikkat çeken bir başka düzenleme ise akaryakıt vergileri.
Hükümet, benzin ve motorindeki geçici accijns indirimini bir yıl daha sürdürmek istiyor.
Bu karar özellikle otomobiliyle işe gidip gelenler ve yüksek kilometre yapan çalışanlar açısından doğrudan önem taşıyor.
Vatandaş açısından anlamı: Akaryakıt fiyatlarının üzerindeki vergi baskısının sınırlanması, pompa fiyatlarının daha yüksek seviyelere çıkmasını önlemeye yardımcı olabilir.
6. Yüksek gelirlilerden daha fazla vergi
Bütçenin finansmanında dikkat çeken diğer unsur ise yüksek gelir gruplarına yönelik vergi artışı.
Hükümet, yüksek gelirlilerden yaklaşık 750 milyon euro ek vergi toplamayı planlıyor.
Bu kaynak, satın alma gücünü desteklemek ve bütçedeki diğer harcamaları karşılamak için kullanılacak.
Ancak hükümetin bütün yeni harcamaları ve tavizleri nasıl finanse edeceği konusunda hâlâ soru işaretleri bulunuyor.
7. İçme suyuna vergi geliyor
Bütçenin vatandaş açısından daha az olumlu taraflarından biri ise içme suyu üzerindeki vergi.
İçme suyuna uygulanan verginin metreküp başına 10 cent artırılması planlanıyor.
Ortalama bir hane için bunun yıllık yaklaşık 10 euro ek maliyet oluşturması bekleniyor.
Tek başına büyük bir miktar olmasa da hükümetin satın alma gücünü artırmaya çalıştığı bir dönemde yeni vergi yükü siyasi tartışmayı beraberinde getiriyor.
Asıl soru: Bütün bunların parasını kim ödeyecek?
Hükümetin bütçe planındaki en büyük soru işaretlerinden biri finansman.
Bir taraftan sosyal güvenlik kesintileri azaltılıyor, AOW kesintisinden vazgeçiliyor, satın alma gücüne 1,5 milyar euro ayrılıyor ve akaryakıt vergisi indirimi uzatılıyor.
Diğer taraftan yüksek gelir gruplarına ek vergi ve içme suyuna yeni vergi getiriliyor.
Muhalefet partileri ise hükümetin bütün bu düzenlemeleri nasıl finanse edeceğini sorguluyor.
Sol muhalefet sosyal güvenlik kesintilerinin tamamen kaldırılmasını isterken, sağdaki muhalefet partileri vergi yükünün azaltılmasını ve daha fazla tasarruf yapılmasını talep ediyor. Bu nedenle hükümetin bütçe üzerinde parlamentoda geniş bir uzlaşma sağlaması hâlâ kolay görünmüyor.
15 Eylül’de tablo netleşecek
Hollanda’da 15 Eylül 2026 Prinsjesdag günü Kral’ın Troonrede konuşmasının ardından 2027 yılı Miljoenennota ve Rijksbegroting resmen Meclis’e sunulacak.
Ancak bütçenin açıklanması sürecin sonu olmayacak. Azınlık hükümetinin parlamentoda çoğunluğu bulunmadığı için bütçenin kabul edilmesi muhalefet partilerinin desteğine bağlı.
Kısacası: 2027 bütçesi yalnızca hükümetin harcama planı olmayacak. AOW’den WW’ye, sağlık masraflarından akaryakıt vergisine ve gelir vergisine kadar milyonlarca kişinin günlük hayatını doğrudan etkileyebilecek kararların çerçevesini belirleyecek.
Nhaber.nl
