Merz hükümetinin kurduğu uzman komisyonu, Alman emeklilik sisteminde köklü değişiklikler öneriyor; 63’te emeklilik hakkı tarihe karışıyor
BERLİN — Almanya, sosyal refah devletinin en tartışmalı meselelerinden biriyle yeniden yüzleşiyor: emeklilik yaşı. Başbakan Friedrich Merz’in (CDU) talebiyle kurulan ve üç koalisyon politikacısı ile sekiz akademisyenden oluşan uzman komisyon, altı aylık çalışmasının ardından kapsamlı reform önerileri paketini kamuoyuyla paylaştı. Temel mesaj nettir: Almanlar daha uzun çalışacak.
Kademeli Artış: 2051’de 68 Yaş
Komisyonun 33 maddelik öneriler paketinin merkezinde, emeklilik yaşının yaşam beklentisine endekslenmesi yer alıyor. Bu formüle göre emeklilik yaşı 2041’de 67,5’e, 2051’de ise 68’e ulaşacak. Bağlantı mekanizması 2032’den itibaren her on yılda bir emeklilik yaşını yarım yıl artıracak şekilde tasarlandı. Buna göre bugün 51 yaşında olanlar 67,5’te, 42 yaşındakiler 68’de, 32 yaşındakiler 68,5’te, 23 yaşındakiler ise 69 yaşında emekli olabilecek.
“63’te Emeklilik” Hakkı Kaldırılıyor
Paketin en sembolik unsuru, 2014’te Merkel hükümeti döneminde hayata geçirilen “63’te emeklilik” modelinin ilga edilmesi. Mevcut düzenleme kapsamında 45 yıl prim ödemiş olanlar, sağlık durumlarından ya da çalışabilirliklerinden bağımsız olarak iki yıl erken ve kesintisiz emekli olabiliyordu.
Komisyon, ağır işlerde çalışan ve emekliliğe yakın kesimlere özel düzenleme yapılmasını öneriyor.
Sermaye Temelli Sistem Geliyor
Komisyon, devletin emeklilik priminin küçük bir bölümünü artık yatırıma yönlendirmesini de öneriyor. Başlangıçta priminin yüzde 0,5’i olarak belirlenen bu pay, dört aşamada yüzde 2’ye çıkacak. Fon, 2040’tan itibaren emeklilik harcamalarını desteklemeye başlaması hedefleniyor. 2028’den itibaren İsveç modeli esas alınarak zorunlu sermaye temelli bir emeklilik sistemi hayata geçirilmesi planlanıyor.
Merz’i Harekete Geçiren Kriz
Merz, komisyonu geçen kasım hızlandırılmış takvimde çalışmaya yönlendirmişti; hedef 2026 sonuna kadar sistemi revize etmekti. Bu adımın ardında 2025 sonbaharında yaşanan siyasi kriz yatıyor: Hükümet o dönem, en az 45 yıl prim ödemiş emeklilere ortalama gelirin yüzde 48’i oranında emeklilik güvencesi veren bir düzenlemeyi yürürlüğe sokmuştu. CDU’nun genç parlamenterlerinden gelen isyan ise reformu kaçınılmaz kıldı; bu kesimler yükün büyük bölümünü genç nesillerin taşıdığını öne sürdü.
Prim Artışı Kapıda
Alman işverenler zaten alarm zili çalmıştı: Emeklilik primleri 2028’de brüt maaşın yüzde 18,6’sından yüzde 19,9’una çıkacak.Öte yandan Almanya’da 2039’a kadar yaklaşık 13,4 milyon kişinin, yani 2024’teki aktif işgücünün yüzde 31’inin emeklilik yaşına ulaşacağı tahmin ediliyor. (VVG PGB)
Hollanda ile Karşılaştırma
Hollanda’da AOW yaşı 2026-2027 yılları için 67 olarak belirlenmişken 2028’den itibaren 67 yıl 3 aya yükseltilecek; Almanya ise emeklilik yaşını 2031’e kadar kademeli olarak 67’ye taşıyacak. Uzun vadeli projeksiyonlar her iki ülkede de emeklilik sisteminin sürdürülebilirliği üzerine kamuoyu tartışmasının güncelliğini koruyacağına işaret ediyor.
Nhaber.nl
