29 Ekim 2025 tarihinde Hollanda Erken genel seçim için sandık başına gidecek. Yapılan anketlere göre en büyük parti yine aşırı sağcı Wilders’in partisi PVV, 150 sandalyelik Hollanda Temsilciler Meclisine DENK Partisi 3 olan milletvekili sayısını 4’e çıkarması bekleniyor.
Hollanda’da Erken Seçim Gündemi: 29 Ekim’e Doğru Siyasi Sarsıntılar Derinleşiyor
**Hollanda’da 29 Ekim 2025’te yapılacak erken genel seçimler**, ülkenin siyasi tarihinde nadir görülen bir kırılma anına işaret ediyor. 20–27 Temmuz haftasında yaşanan gelişmeler, seçim atmosferinin giderek sertleştiğini ve partiler arası rekabetin yeni bir boyuta taşındığını gösteriyor.
Koalisyonun Çöküşü ve Seçim Kararı
İçişleri Bakanı Judith Uitermark’ın sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamayla erken seçim tarihi resmen duyuruldu: 29 Ekim 2025. Bu karar, aşırı sağcı Özgürlük Partisi (PVV) lideri Geert Wilders’in göç politikaları konusundaki taleplerinin koalisyon ortakları tarafından reddedilmesi üzerine partisinin hükümetten çekilmesiyle tetiklendi. Başbakan Dick Schoof, PVV’nin ayrılığı sonrası mecliste yeterli desteğin kalmadığını belirterek istifasını sundu.
''Wilders’in Sert Göç Planı
Wilders’in sunduğu 10 maddelik göç planı, seçim sürecinin merkezine oturdu. Plan; mülteci barınma merkezlerinin kapatılması, Suriyeli sığınmacıların geri gönderilmesi ve sınır güvenliği için ordunun devreye sokulması gibi radikal önlemler içeriyor. Bu öneriler, koalisyonun diğer ortakları tarafından “uygulanamaz” ve “insan haklarına aykırı” olarak nitelendirildi.
Anketlerde PVV Önde, Ancak Rekabet Kızışıyor
Yapılan kamuoyu yoklamaları, PVV’nin hâlâ en büyük parti konumunda olduğunu gösteriyor. Ancak İşçi Partisi–Yeşil Sol ittifakı (GL/PvdA) ile aralarındaki farkın kapanmakta olduğu belirtiliyor. Eski Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Frans Timmermans’ın liderliğindeki ittifak, göçmen hakları ve sosyal adalet temelli bir kampanya yürütüyor.
DENK Partisi ve Türk Seçmenlerin Rolü
Göçmen haklarını savunan DENK Partisi’nin, mevcut 3 milletvekili sayısını 4’e çıkarması bekleniyor. Parti lideri Farid Azarkan’ın Temmuz sonunda siyasetten çekileceğini açıklaması, DENK’in yeni liderlik yapısını ve kampanya stratejisini yeniden şekillendirdi. Hollanda’daki Türk seçmenlerin bu seçimde belirleyici bir rol oynayabileceği yorumları yapılıyor.
Seçim Kampanyaları: Dijitalleşme ve Kimlik Politikaları
Partiler, kampanyalarını büyük ölçüde dijital platformlara taşıdı. PVV, TikTok ve Telegram üzerinden genç seçmenlere ulaşmayı hedeflerken, GL/PvdA daha çok Instagram ve YouTube üzerinden çevre ve eşitlik temalı içerikler paylaşıyor. VVD ve NSC gibi merkez sağ partiler ise ekonomik istikrar ve güvenlik politikalarıyla öne çıkmaya çalışıyor.
Avrupa’dan Tepkiler ve Endişeler
Avrupa medyası, Wilders’in yükselişini “İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Hollanda siyasetinde yaşanan en büyük sarsıntı” olarak tanımlıyor. Özellikle göç karşıtı ve İslam karşıtı söylemlerin normalleşmesi, Avrupa Birliği içinde endişeyle karşılanıyor. Almanya ve Fransa’daki bazı siyasetçiler, Hollanda’daki seçim sonuçlarının Avrupa’daki aşırı sağ dalgasını tetikleyebileceği uyarısında bulundu.
Seçim Güvenliği ve Hazırlıklar
İçişleri Bakanı Uitermark, belediyelerle birlikte seçim güvenliği için kapsamlı bir hazırlık süreci başlattıklarını duyurdu. Oy verme merkezlerinin dijital altyapısı güncelleniyor, sandık görevlileri için yeni eğitim modülleri hazırlanıyor. Ayrıca, siber saldırılara karşı önlemler artırıldı.
Belirsizlik Sürüyor ve Beklentiler Artıyor
20–27 Temmuz haftasında yaşanan gelişmeler, Hollanda’nın siyasi geleceğinin belirsizliklerle dolu olduğunu gösteriyor. PVV’nin yükselişi, GL/PvdA’nın karşı hamleleri, DENK’in göçmen hakları vurgusu ve Avrupa’dan gelen tepkiler, seçim sürecini sadece ulusal değil, uluslararası bir mesele haline getiriyor.
29 Ekim’de sandık başına gidecek olan Hollanda halkı, yalnızca yeni bir hükümet değil, aynı zamanda ülkenin değerler sistemini de oylayacak gibi görünüyor.
Hollanda’daki 2023 erken genel seçim sonuçlarına göre partilerin Temsilciler Meclisi’ndeki sandalye dağılımı şöyle oldu:
| Parti Adı | İdeoloji | Sandalye Sayısı | Değişim |
|---|---|---|---|
| PVV (Özgürlük Partisi) | Aşırı sağ, milliyetçi | 37 | +20 |
| GL/PvdA (Yeşil Sol + İşçi Partisi) | Merkez sol, sosyal demokrat | 25 | +8 |
| VVD (Özgürlük ve Demokrasi için Halk Partisi) | Merkez sağ, liberal | 24 | -3 |
| NSC (Yeni Sosyal Sözleşme) | Merkez sağ, Hristiyan demokrat | 20 | Yeni |
| D66 (Demokratlar 66) | Merkez sol, sosyal liberal | 9 | -15 |
| BBB (Çiftçi Vatandaşlar Hareketi) | Merkez sağ, sağ popülist | 7 | +6 |
| CDA (Hristiyan Demokratlar) | Merkez sağ | 5 | -10 |
| SP (Sosyalist Parti) | Merkez sol, demokratik sosyalist | 5 | -4 |
| DENK | Merkez sol, göçmen hakları | 3 | 0 |
| FvD (Demokrasi Forumu) | Aşırı sağ, ulusal muhafazakâr | 3 | -5 |
| PvdD (Hayvanlar Partisi) | Merkez sol, çevreci | 3 | -3 |
| SGP (Reformcu Devlet Partisi) | Aşırı sağ, teokratik | 3 | 0 |
| CU (Hristiyan Birlik) | Merkez sağ, Hristiyan demokrat | 3 | -2 |
| Volt | Merkez, Avrupa federalist | 2 | -1 |
| JA21 | Aşırı sağ, muhafazakâr liberal | 1 | -2 |
Yaşar Yavuz – nhaber.nl
