Merhaba değerli okuyucularımız
Bazı vatandaşlarımız PVV partisinden ayrılan kişilerin kimler olduğunu merak ettiklerini dile getirdiler. Bildiğiniz üzere Sayın Wilders’i aşırı sağcı ve İslam karşıtı bir figür olarak tanımaktayız. Bu bağlamda, söz konusu partiden ayrılan şahısların kimler olduğunu, nasıl bir siyaset izleyeceklerini ve Hollanda’nın güncel durumunu sizler için araştırdım.
AMSTERDAM – Hollanda siyasetinde şok gelişme: Geert Wilders’in Özgürlük Partisi PVV’nin 26 milletvekilinden yedisi 20 Ocak 2026 tarihinde partiyi terk ederek “Grup Markuszower” adı altında yeni bir parlamento grubu kurdu. Bu ayrılık, PVV’yi Hollanda parlamentosundaki en büyük muhalefet partisi konumundan düşürdü.
''
KİMDİR GİDİ MARKUSZOWER?
1977 doğumlu Gidi Markuszower, 2017’den bu yana Hollanda İkinci Meclisi’nde (Tweede Kamer) milletvekili olarak görev yapıyor. 2015-2017 yılları arasında Senato üyeliği de bulunan Markuszower, 20 Ocak 2026’ya kadar PVV’nin en önde gelen isimlerinden biriydi.
İsrail doğumlu olan Markuszower, Hollanda’da etkili bir Yahudi aileden geliyor ve Amsterdam Buitenveldert Sinagogu’nun başkanlığını yapıyor. Siyasi kariyeri boyunca göç, güvenlik ve İsrail-Filistin konularında sert tutumlarıyla tanındı.
BAKANLIK MACERASI VE GÜVEN SORUNU
2024 yılı Haziran ayında, Markuszower, Schoof kabinesinde Göç ve İltica Bakanı ile Başbakan Yardımcısı olarak atanacaktı. Ancak Hollanda İstihbarat Servisi AIVD’nin yaptığı güvenlik soruşturması sonucu “güvenlik riski” olarak değerlendirildi ve Wilders adaylığını geri çekmek zorunda kaldı.
Bu gelişme, Markuszower ile Wilders arasındaki ilişkinin ilk çatlağı olarak görülüyor.
SEÇİM FELAKETİ VE İÇ AYAKLANMA
PVV’nin 29 Ekim 2025 seçimlerinde yaşadığı büyük hüsran, ayrılığın temel nedeni oldu. 2023’te 37 sandalye kazanan PVV, 2025 seçimlerinde 11 sandalye kaybederek 26 sandalyeye düştü.
20 Ocak günü yapılan parti toplantısında, yedi milletvekili Wilders’in liderlik tarzını ve partinin yönünü eleştirerek politika değişikliği talebinde bulundu. Ancak bu talepler Wilders tarafından reddedildi.
AYRILMANIN GEREKÇELERİ
Ayrılan milletvekillerinin ortaya koyduğu talepler şöyle:
Demokratikleşme: PVV’nin tek üyeli yapısının değiştirilmesi ve partinin diğer üyelere açılması istendi. Şu anda PVV’nin tek resmi üyesi Geert Wilders’tir.
Seçim Değerlendirmesi: 2025 seçim hezimetinin derinlemesine analizi ve sorumlulukların belirlenmesi talep edildi.
İşbirliği Politikası: Wilders’in diğer partilerle işbirliğini reddetmesine karşı, yeni kurulan D66-CDA-VVD azınlık hükümeti ile yapıcı diyalog kurulması istendi.
Söylem Değişikliği: Wilders’in sosyal medyada İslam sembolleri hakkında hakaret içerikli paylaşımlar yapmasının seçmen sorunlarını çözmediği yönünde eleştiriler geldi.
KİMLER AYRILDI?
Markuszower ile birlikte ayrılan altı milletvekili:
Hidde Heutink – Su politikaları sözcüsü, 2023’ten beri milletvekili
René Claassen – 2023’ten beri milletvekili
Shanna Schilder – 2025 seçimlerinde aday listesinde 3. sırada
Annelotte Lammers – 4. sırada aday
Nicole Moinat – Tarım komisyonunda sözcü
Tamara ten Hove – 12 Kasım 2025’te göreve başlayan yeni milletvekili
WİLDERS’IN TEPKİSİ
Wilders, gelişmeyi “PVV için kara bir gün” olarak nitelendirdi ve bunun beklenmedik olduğunu söyledi. “İhanet siyasette güçlü bir kelimedir ama hiç beklemiyordum. Bir kerede yedi kişi değil. Bu çok acı verici” ifadelerini kullandı.
Wilders, Markuszower için “Sadece meslektaşım değil, aynı zamanda bir arkadaştım” dedi.
YENİ YAPILANMA: HOLLANDA ÖZGÜRLÜK İTTİFAKI
Grup, parlamentoda resmi olarak “Grup Markuszower” adını kullanırken, yeni bir parti kurmak için “Nederlandse Vrijheidsalliantie” (Hollanda Özgürlük İttifakı) alan adını 17 Ocak’ta kaydettirdiler.
Ancak grup, 18 Mart 2026’daki yerel seçimlere katılmayacaklarını, bunun için zamanın çok kısa olduğunu açıkladı.
SİYASİ SONUÇLAR
Bu ayrılık sonrası güç dengesi değişti:
PVV 19 sandalye ile Hollanda parlamentosundaki 4. büyük parti konumuna düştü
20 sandalyeli GL-PvdA (Yeşiller-İşçi Partisi) en büyük muhalefet partisi oldu
Yeni grup, D66, CDA ve VVD’nin oluşturduğu azınlık hükümetiyle işbirliğine açık olduğunu belirtti
UZMAN DEĞERLENDİRMELERİ
Siyaset analistleri, PVV’nin seçimdeki kaybının üç ana nedeni olduğunu belirtiyor: Schoof hükümetindeki istikrarsız performans, diğer partilerin PVV’ye uyguladığı veto politikası ve merkezci partilerin güçlenmesi.
Aralık 2025 kamuoyu yoklamalarında PVV’nin desteği 20 sandalyeye kadar düşerken, kaybedilen oyların çoğu Forum voor Democratie (FvD) partisine geçti.
GELECEK SENARYOLARI
Markuszower grubu, Hollanda siyasetinde yeni bir sağ alternatif oluşturma potansiyeline sahip. BBB lideri Caroline van der Plas, ayrılan milletvekillerle hemen görüşerek destek mesajı verdi.
Ancak grubun uzun vadeli başarısı, yeni bir partiye dönüşüp dönüşemeyeceğine ve gelecek seçimlerde seçmen desteği bulup bulamayacağına bağlı.
Bu gelişme, Hollanda’da aşırı sağın parçalanması ve merkezin güçlenmesi açısından kritik bir dönüm noktası olarak tarihe geçebilir.
Saygılarımla,
Sedat Tapan
Sedat.tapan@outlook.com
