Yıllar sonra yeniden Side’ye geldim. Bundan tam 20 yıl önce de bu güzel beldeyi gezmek için ziyaret etmiştim. O dönemden aklımda kalan en belirgin şey; sıcak havası, denizi, tarihi dokusu ve kendine özgü atmosferiydi. Ancak aradan geçen yıllardan sonra tekrar geldiğimde hem sevindiren hem de düşündüren bazı manzaralarla karşılaştım.
Öncelikle şunu belirtmek gerekir: Side, Türkiye’nin en önemli turizm merkezlerinden biri. Muhteşem sahili, antik geçmişi ve doğal güzellikleriyle dünyanın dört bir yanından insanları kendine çekiyor. Otellerin kalitesi, hizmet anlayışı ve misafir memnuniyeti konusunda ciddi yatırımlar yapıldığı görülüyor.
Birkaç gün otelin sunduğu imkanları ve animasyonları izledikten sonra Side merkezine gitmeye karar verdik. Asıl dikkatimi çeken şeyler ise burada başladı.
Tarihi kalıntıların bulunduğu bazı alanlarda yapılan koruma çalışmaları gerçekten takdir edilecek bir yaklaşım. Bazı harabelerin ve eski taş yapıların üzeri camla kapatılmış, ziyaretçiler yürürken altındaki tarihi dokuyu görebiliyor. Bu, geçmişle bugünü bir araya getiren güzel bir uygulama. Tarihine sahip çıkan bir şehir görüntüsü veriyor.
Ancak tarihi zenginliğin hemen yanında başka bir tablo ile karşılaşmak insanı düşündürüyor.
Side merkezinde yürürken bir an kendime “Acaba yanlışlıkla Yunan adalarına mı geldim?” diye sordum. Çünkü birçok işletmenin tabelalarında Türkçeden çok yabancı diller öne çıkıyordu. Neredeyse her köşede İngilizce, Almanca ve farklı dillerde tabelalar görmek mümkün.
Elbette turizm bölgelerinde yabancı dil kullanılması doğal ve gereklidir. Dünyanın her yerinde turistlere kolaylık sağlamak için bu yapılır. Ancak sorun, kendi dilimizin ve kimliğimizin görünmez hale gelmesidir.
Bir Türk ziyaretçi kendi ülkesinde bir çarşıya girdiğinde, karşısındaki işletmenin ne sattığını, nasıl bir yer olduğunu anlayamaz hale geliyorsa burada bir sorun var demektir.
Daha da dikkat çekici olan ise bazı işletmelerde fiyatların sadece euro üzerinden gösterilmesi oldu. Türkiye’de faaliyet gösteren bir işletmenin yabancı misafirlere kolaylık sağlamak için farklı para birimlerini kullanması anlaşılabilir. Fakat kendi vatandaşının yabancı gibi hissettiği bir ortam oluşması, turizmin ruhuyla bağdaşmıyor.
Çünkü turist bir ülkeye sadece deniz, güneş ve otel için gelmez.
Bir turist; o ülkenin tarihini, kültürünü, insanını, müziğini, mutfağını ve yaşam biçimini görmek ister. İspanya’ya giden biri İspanyol kültürünü, İtalya’ya giden biri İtalyan ruhunu, Yunanistan’a giden biri Yunan atmosferini arar.
Türkiye’ye gelen bir turist de Türkiye’yi görmek ister.
Türk kahvesini, Türk müziğini, Türk misafirperverliğini, Türkçe’nin sıcaklığını, Anadolu’nun binlerce yıllık hikâyesini deneyimlemek ister.
Turizm sadece yabancı ziyaretçiye göre şekillenmek değildir. Asıl başarı, dünyaya açılırken kendi değerlerini koruyabilmektir.
Bir ülkenin sahilleri sadece ekonomik gelir kapısı değildir; aynı zamanda o ülkenin vitrini ve kültürel elçisidir.
Side gibi dünyanın sayılı tarihi merkezlerinden birinde yabancılaşmış bir görüntü yerine; modern hizmet anlayışıyla birlikte Türk kimliğini daha güçlü yansıtan bir atmosfer görmek hepimizin beklentisi olmalı.
Çünkü dünya bize benzemek için gelmiyor.
Dünya bizi biz olduğumuz için görmek istiyor.
Tarihimize, dilimize ve kültürümüze sahip çıkarak turizmimizi büyütmek mümkün. Aksi halde denizimizi, güneşimizi ve tarihimizi gösterirken en değerli hazinemizi; kimliğimizi kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabiliriz.
Saygılarımla,
Sedat.tapan@outlook.com
