ÇOK YÜZLÜ İNSANLAR
Yaşam deneyimlerinizle birlikte zamanla idrak ettiğiniz bir gerçek var: Mertlik kavramı ne yazık ki günümüzde yalnızca sözlüklerde yer alan bir terim haline gelmiştir. Bireysel çıkarların her türlü değerin önüne geçtiği bu dönemde, bu durumu en belirgin şekilde gözlemlediğimiz alanlardan biri de, yüzünüze gülen ancak arkanızdan farklı söylemlerde bulunan kişilerdir.
Bu tür durumlarda izlenen yöntem genellikle benzerdir: İlk temas telefon aracılığıyla kurulur. Görüşme, “yazılarınızı takdirle takip ediyoruz” veya “yaptığınız işe büyük önem veriyoruz” gibi ifadelerle olumlu bir başlangıç yapar ve muhatabın güvenini kazanmayı hedefler. Bu aşamada, karşı tarafın samimiyetine inanarak rahat bir iletişim kurulur. Ancak asıl amaç, muhatabın ağzından belirli ifadeleri elde etmektir. Bu ifadeler alındıktan sonra, üzerine kendi yorumları ve eklemeleri yapılarak, sanki doğrudan muhatap tarafından ifade edilmiş yeni bir bilgiymiş gibi istenilen platformlarda sunulur.
Sonuç genelde yargısız infaz oluyor. Kişi, demediği bir şeyden dolayı suçlanıyor; dediği bir cümle bağlamından koparılıp bambaşka bir anlama büründürülüyor. Karşı tarafın ne düşündüğü, gerçeği ne kadar yansıttığı artık önemli değil, önemli olan, önceden kurgulanmış senaryoya uygun malzemeyi elde etmiş olmak.
Altı Yüzlü İnsan
Toplumda bu tür bireyler için “altı yüzlü insan” tabiri kullanılmaktadır. Bu kişiler, her ortamda ve her muhatapla farklı bir kimlik sergileyen, duruma göre adapte olan yapıya sahiptirler. Onları bir zar gibi düşünebilirsiniz; hangi yüzü üste gelirse, o anki kimlikleri de o olur. Karşınızda iken övgü dolu ifadeler kullanırken, arkanızda tamamen farklı bir dil benimseyebilirler. Bir platformda dostunuz gibi görünürken, başka bir platformda aleyhinize materyal taşıyabilirler.
Bu durumun en ciddi boyutu, güven ilişkilerini olumsuz etkilemesidir. Bireyler zamanla kime ne ölçüde itimat edecekleri konusunda belirsizlik yaşamaktadır. Zira muhatabın samimiyeti ile gelecekteki çıkarları doğrultusunda bir araç arayışı arasında ayrım yapmak giderek güçleşmektedir..
Peki Çözüm Ne?
Böylesi bir ortamda gazetecilik icra etmenin ve kamuoyu önünde görüş beyan etmenin belirli bir maliyeti bulunmaktadır. Ancak bu maliyetten kaçınmanın yolu susmak değil, aksine daha dikkatli bir iletişim stratejisi benimsemek, ifadelerimizin sorumluluğunu üstlenmek ve dinleyicinin niyetini doğru bir şekilde analiz etmektir. Dürüstlüğün ve mertliğin hala bir karşılığı olduğuna inanmakla birlikte, bu inancı sürdürmek, geçmişe kıyasla çok daha fazla özen ve sağduyu gerektirmektedir.
Sedat TAPAN
