Eskiden savaşlar kılıç ve kalkanla yaparlardı. Sonra delikli demir çıktı, “mertlik bozuldu” demişler. Bugün ise bir insan, binlerce kilometre öteden, oturduğu koltuktan bir ülkenin market raflarını vurabiliyor.
Geçen hafta bunu yaşadık. 1-2 Kasım gecesi Avrupa’da birçok ülkede süpermarket ve mağazaların soğutma sistemleri uzaktan manipüle edildi, dondurucular +50 dereceye kadar ısıtıldı. Etkilenen ülkeler arasında Belçika, Hollanda, Almanya, İtalya, Romanya ve Portekiz de var; en az on iki ülke olduğu belirtiliyor. Hollanda’da büyük marketler zarar görmedi, ama kasaplar ve mahalle dükkânları vuruldu. Yani en çok, savunmasız olan küçük esnaf etkilendi.
Zararın boyutu da ortada: soğutma sistemleri bozulan marketler çok sayıda gıdayı çöpe atmak zorunda kaldı. Bu, yalnızca teknik bir arıza değil, doğrudan para ve emek kaybı.
Bu hafta da başka bir cephe açıldı. Spor kulüplerinin üye kayıtları için kullandığı AllUnited sistemine pazartesi akşamı saldırı yapıldı; Hollanda’da yaklaşık 1500 spor kulübü bu sistemi kullanıyor. 350’den fazla kulüp Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na (AP) ihlal bildirimi yaptı. Şirket, verilerin kötüye kullanıldığına dair şimdilik bir işaret görmediğini söylüyor. Haberlere göre sızan bilgiler arasında adres, doğum tarihi, telefon, e-posta ve banka hesap numaraları var, çocuk sporcuların verileri de riskte. Çocuklarını futbola, yüzmeye gönderen birçok Türk aile bu kayıtların içinde olabilir.
Buradan çıkaracağımız ders şu: Siber saldırı artık “başkasının derdi” değil. Bugün bir marketin soğutucusu, yarın bir okulun sistemi, öbür gün sizin e-posta kutunuz olabilir.
Ne yapmalıyız?
Şifreleriniz uzun olsun (en az 12-14 karakter), her hesapta farklı olsun ve düzenli yenilensin.
Mümkün olan her yerde iki aşamalı doğrulamayı açın.
Sporcu çocukların velileri, kulüpten gelen mesaja dikkat etsin. Sızan veriyle “banka hesabınız bloke oldu”, “aidat ödemesi” gibi sahte mesajlar gelebilir. Linke tıklamadan, kulübü bilinen numaradan arayın.
İşletme sahipleri, sistemlerini internete açık ve varsayılan şifreyle bırakmasın. Yazılım güncellemelerini geciktirmesin.
Kulüp veya şirketten “verileriniz sızdı” bildirimi alanlar, bunu ciddiye alıp şifrelerini hemen değiştirsin.
Savaşın biçimi değişti. Silah artık kılıç değil, tek bir tıklama. Korunmanın yolu da kalkan değil, bilinçli kullanıcı olmaktan geçiyor.
Sedat Tapan-Nhaber.nl
