Yayınlarımızı takip eden bir hanım vatandaşımız başından geçen olayı gündeme getirmemizi kendi yaşadığı mağduriyeti kimsenin yaşmamasını istedi.
Gerçekten herkesin bilmesi gerek konu olduğu için önce tüm olayı detayları ile dinleyip, yetkililerin ve kamuoyunun bilgisine sunuyorum:
Temmuz ayında Hollanda’dan Türkiye’ye aracımla giriş yaptım. Aracı Türkiye’de bırakıp geri döndüm. Ekim ayında tekrar geldiğimde jandarma kontrolü sırasında bana aracın Türkiye’de yasal kalma süresinin dolduğu ve 3 aylık sürenin geçtiği, dolayısıyla aracımın müsadesinin bittiği ve 9.000 TL’ye yakın ceza ödemem gerektiği söylendi.
Oysa biz sınırdan geçerken, sistemde aracın görünmediğini belirtmiş, görevliye “plakada hata mı var” diye sormuştuk. Görevli bize “sorun yok, düzelttim” dedi. Ancak biz Hollanda’ya döndüğümüzde, arabanın hâlâ e-Devlet’te görünmediğini fark ettik. Taahhütname veremedik, sistem işlemedi ve sonuçta bu ağır ceza ile karşı karşıya kaldık.
''Ne e-Devlet’te net bilgiye ulaşabildik, ne de sınır kapısındaki görevliler bizi uyardı. Oysa daha önce başka bir aracımla Türkiye’de 2 yıl kalmıştım. Sistem değişmişti ama kimse bizi bilgilendirmedi.
Gümrük Müdürlüğüne itiraz etmek için gittiğimiz ise aldığımız cevap aynen şöyle: “Siz Gümrük Müdürlüğü’nün web sitesindeki açıklamayı okusaydınız.”
Bu yaklaşım açıkça vatandaşı suçlayan, sorumluluğu üzerinden atan bir tutum. Oysa bu resmi yazılar bir hukukçu ya da gümrük müşaviri gibi uzmanlarca bile zor anlaşılırken, sıradan bir vatandaşın bu teknik metinlerden nasıl sonuç çıkaracağını düşünmeden bu cevabı vermek ciddiyetsizliktir. Nitekim aynı müdürlükte çalışan memurların bile bu konuda birbirleriyle çekiştiklerine tanık olduk.
Vatandaşı kim bilgilendirecek?
Yurt dışında yaşayan vatandaşlar Türkiye’deki her yeni düzenlemeyi, gümrük prosedürünü veya sistem değişikliğini bire bir takip etmek zorunda değildir. Hele ki bu işlemler yılda bir-iki kez Türkiye’ye gelen, dili tam olarak hâkim olmayan yaşlılar veya genç sürücüler için çok daha zorlayıcıdır.Gümrük süresi, taahhütname işlemleri, hangi kimlikle kaç ay kalınabileceği gibi hayati bilgiler, sosyal medya duyuruları, e-posta bültenleri ve STK iş birlikleriyle önceden paylaşılmalıdır.
İnternetten Başvuru: Bekleme Süresini Azaltıyor – Ama Kim Biliyor?
Tatil için Türkiye’ye gelen vatandaşlar, araçla sınır kapısından geçmeden önce, internetten aracın giriş işlemleri için ön başvuru yaparlarsa, bu durum hem hızlı işlem yapılmasını sağlıyor hem de sınırda bekleme sürelerini azaltıyor.
Ancak buradaki temel soru şu:
– Bu bilgiyi kaç kişi biliyor?
– Bu tür işlemler için sade ve görsel destekli kılavuzlar hazırlanıyor mu?
Öneri:
Mini bir çevrim içi anket ile vatandaşlara şu sorular yöneltilebilir:
– Gümrük işlemleri hakkında bilginiz var mı?
– Taahhütname nedir, biliyor musunuz?
– En çok hangi konularda bilgilendirme ihtiyacı hissediyorsunuz?
– Size ulaşan bilgilendirmeler genelde nereden geliyor?
– Bilgiye en kolay nasıl ulaşıyorsunuz: WhatsApp grupları, e-posta, sosyal medya, konsolosluk ilanları?
Gümrükte haksız ceza ödeyen, bilgi eksikliğiyle mağdur olan ya da sistem hatası kurbanı olan yüzlerce vatandaş için doğrudan Ankara’daki gümrük müdürlüklerine bireysel dilekçe yazmak zor, stresli ve çoğu zaman sonuçsuz.
Yurt dışında yaşayan milyonlarca vatandaş, Türkiye ile gönül bağını yaşatmaya çalışırken, teknik aksaklıklar ya da eksik bilgilendirme yüzünden cezalandırılmamalı. Bilgiye erişim lüks değil, haktır
Biz vatandaşın sesini duyurmaya çalıştık, Devletimizin dış temsilcilikleri de bu konuya hassasiyet gösterceklerine ve sorunu yetkililere resmi olarak ileteceklerine inancım tamdır.
Fehmi Uzun- Nhaber.nl
