Günümüz dünyasında kelimeleri tüketmek çok kolay. Bir insanı, bir kurumu ya da büyük emeklerle inşa edilmiş bir başarı hikayesini karalamak için cephanelikten rastgele bir kelime seçip fırlatmak, ne yazık ki çağımızın en büyük hastalığı haline geldi. Bilip bilmeden, araştırmadan, kelimelerin hukuki ve toplumsal ağırlığını tartmadan ortaya atılan iddialar, sadece birer iftiradan ibaret kalmıyor; aynı zamanda büyük bir kul hakkını da beraberinde getiriyor. Son dönemde kulaktan kulağa fısıldanan, haddini aşarak büyükelçilik makamlarına kadar taşınan bir itham var: “Tefecilik.”
Peki, gerçekten neyin ne olduğunu biliyor muyuz? Gelin, bu kavramı ve arkasındaki gerçekleri hukuki, mali ve vicdani bir süzgeçten geçirelim.
Kelimelerin Hafifliği ve Gerçeklerin Ağırlığı
Tefecilik; çaresiz durumdaki insanları yüksek faizlerle sömüren, onları daha büyük bir karanlığa iten ve tamamen yasa dışı dinamiklerle çalışan gayrimeşru bir yapıdır.
Şimdi bir de madalyonun diğer yüzüne, yani modern finans dünyasının ve hukuk devletinin sunduğu “Borç Aracılığı ve Yönetimi” (Schuldhulpverlening) mekanizmalarına bakalım. Bir tarafta bankaların ve vergi dairelerinin kıskacında kalmış, yuvası yıkılma noktasına gelmiş çaresiz bireyler; diğer tarafta ise 15-20 işçi çalıştıran, iflasın eşiğinde olan ve kapısına kilit vurulursa onlarca insanın işsiz kalacağı şirketler var.
İşte tam bu yangın yerinde, profesyonel bir borç aracılık kurumu devreye giriyor. Bir kişinin veya şirketin 100.000 € borcu varsa, alacaklılarla yasal masaya oturuluyor, müzakereler yapılıyor ve bu borç hukuki yollarla 5.000 € gibi ödenebilir seviyelere indirilerek tasfiye ediliyor. Bunun adı sömürü değil; ekonomik bir can simididir. Bunun adı tefecilik değil; insanları ve işletmeleri hayata döndürme sanatıdır.
Tek Bir Çatı Altında Dev Bir Uzman Kadrosu
Bu süreçler kulaktan dolma bilgilerle ya da merdiven altı yöntemlerle yürütülemez. Gerçek bir borç yönetimi;
• Hukukçuların yasal mevzuat sınırlarını çizdiği,
• Vergi uzmanlarının mali riskleri yönettiği,
• Muhasebecilerin finansal tabloları ince ince işlediği multidisipliner bir yapıdır.
Bir danışan kapıdan girdiğinde, onun ihtiyacına göre aynı anda üç farklı uzman devreye girer. Şirketler daha mahkeme kapısına dayanmadan, iflas bayrağını çekmeden önce koruma altına alınır. Bu, ekonomiye katma değer sağlamaktır; istihdamı, evleri ve yuvaları korumaktır.
Devlet Destekli ve NVVK Denetimli Bir Sistem
Gelelim bu işin en şeffaf, en hukuki kısmına… Yapılan bu çalışmalar, karanlık odalarda değil, Avrupa’nın en sıkı denetim mekanizmalarının altında gerçekleştiriliyor. Kurulan bu borç yapılandırma kurumları, Hollanda’da devlet tarafından desteklenen ve kısa adı NVVK olan (Vereniging voor Schuldhulpverlening en Sociaal Bankieren) otorite tarafından A’dan Z’ye, 3 yılda bir en ağır denetimlerden geçmektedir.
Devletin tanıdığı, desteklediği ve her adımını resmi olarak denetlediği bir kurumsal mekanizmaya “tefeci” yakıştırması yapmak, en hafif tabirle bilgisizlik, en ağır tabirle ise büyüyen ve başarılı olan yapıyı hazmedememektir.
Son Söz: Çamur At, İzi Kalsın Dönemi Bitti
Başarılı işleri, kurtarılan binlerce hayatı ve korunan yüzlerce istihdamı uzaktan izleyip fesatlıkla taş atmak kolaydır. Ancak unutulmamalıdır ki; hukuk karşısında, şeffaf yönetimlerin ve devlet denetimindeki kurumların duruşu nettir.
Bir kuruma iftira atmadan önce, o kurumun çatısı altındaki hukukçulara, vergi uzmanlarına ve arkasındaki devlet güvencesine bakmak gerekir. Kelimeleri bilinçsizce kullanarak ne başarıyı yok edebilirsiniz ne de kurtarılan binlerce insanın minnetini gölgeleyebilirsiniz.
Şimdi tekrar soralım: Tefeci mi dediniz? Bir durun, aynaya bakın ve ne demek olduğunu önce bir öğrenin.
Saygılarımla
Fehmi Uzun
