HOLLANDA — Ruh ebediyete intikal eder. Buna inanırız. Buna sığınırız. Ama beden? Beden, Hollanda’da bir mezarlık yöneticisinin elinde kalır. Ve o yönetici, günü geldiğinde size şunu söyler: “Kontratınızı yenileyin, yoksa emanetinize başkalarını koyarız.”
Geçen hafta Eindhoven’da tam da bu yaşandı.
Yıllar önce Çorum’dan gelmiş bir aile, küçük yaşta kaybettikleri çocuklarını Eindhoven’daki İslam mezarlığına defnetmişler. 20 yıllık mezar kiralama sözleşmesi imzalamışlar. Ama hayat, sözleşme tanımaz. Yıllar içinde aile Türkiye’ye dönmüş, Çorum’a yerleşmiş. Baba vefat etmiş. Geride yaşlı ve yalnız bir anne kalmış.
Tam 20 yılın dolmak üzere olduğu günlerde mezarlık yönetimi sosyal medyadan bir duyuru yayımladı: “Bu mezarın sahiplerine ulaşamıyoruz. Eylül ayına kadar süre uzatılmazsa mezar başkalarına tahsis edilecektir.”
Haberi biz yaptık. Aileye ulaştık. Anne, Türkiye’den tek bir mesaj attı: “Durumum iyi değil. Mezarlık yöneticilerinin alacakları her karara razıyım.”
Türk toplumu duyarsız kalmadı. Para toplandı. Yeni bir 20 yıllık sözleşme imzalandı. Şimdilik o küçük mezar güvende.
Ama yarın?
Kiraya Verilen Toprak, Emanet Edilen Beden
Hollanda’da bir mezar satın almazsınız. Kiraya alırsınız. 10 yıl, 20 yıl, bazen 40 yıl. Süre dolduğunda kontratı yenilemeniz gerekir. Yenilemezseniz mezar “boşaltılır.” İçindeki kemikler ya başka bir yere taşınır ya da aynı toprağa bir başkası defnedilir.
Bu, Hollanda hukukunda tamamen yasaldır.
Ve bu, İslam inancıyla doğrudan çelişir.
Peki vicdanla bağdaşır mı? Sizi sormaya davet ediyorum: Yıllar önce toprağa emanet ettiğiniz bir sevdiğinizin, bir gün o topraktan çıkarılacağını ya da yanına yabancının konulacağını öğrendiğinizde vicdanınız buna razı gelir mi?
Üzeri Örtülü Kalan Acılar
Eindhoven vakası gündeme geldi çünkü haber yapıldı. Ama kaç tane Eindhoven vakası, sessiz sedasız kapandı? Kaç aile, kontrat süresini takip edemedi? Kaç mezar, kimse farkında olmadan “boşaltıldı”?
Hollanda’da genel mezarlıklarda ortak mezara defnedilen Müslümanlar var. Bunlar, iki ya da üç yabancıyla aynı toprağa konulanlar. 10 yıl sonra otomatik olarak kaldırılanlar. Ailesi bilmeden.
Bu sistem, Türkiye’den ya da Fas’tan ya da Suriye’den gelip burada hayat kurmuş, burada toprağa girmiş insanlara yapılan sessiz bir haksızlıktır.
O Zaman Soru Şu: Hollanda’da Defnetmek Hâlâ Mantıklı Mı?
Evet, Hollanda’da artık gerçek anlamda İslami mezarlıklar var. Arnhem, Almere, Zuidlaren gibi yerlerde sonsuz mezar istirahati sunan özel İslami mezarlıklar hizmet veriyor. Ama bunların maliyeti yüksek, kapasitesi sınırlı, ve toplumun büyük çoğunluğu bu seçeneklerden haberdar bile değil.
Çoğu aile hâlâ belediye mezarlıklarının İslami bölümlerine defnediyor. Kira kontratı imzalıyor. Ve onu takip etmeyi unutuyor — ya da takip edemeyecek hâle geliyor.
Son Söz
Eindhoven’daki o annenin mesajı aklımdan çıkmıyor: “Durumum iyi değil. Razıyım.”
Bir anne, çocuğunun mezarı için sadaka bekler hâlde. Ve toplum, o mezarı kurtarmak için para toplar. Bu sahne, diasporanın dramını bütün çıplaklığıyla ortaya koyuyor.
Ruh ebediyete aittir. Ama beden, burada, bu sistemin içindedir. Ve bu sistem sizi beklemez.
Sevdiklerinizi Hollanda toprağına emanet edecekseniz, hangi toprağa, hangi şartlarla emanet ettiğinizi iyi bilin. Kontratınızı takip edin. Ailenizi bilgilendirin. Ve bu konuyu bir toplum meselesi olarak gündemde tutun.
Çünkü Eindhoven’daki o çocuğun mezarı bu sefer kurtarıldı.
Bir sonraki seferde toplum yine uyanık olacak mı?
Saygılarımla,
Sedat Tapan- Nhaber.nl
